Κολάζ: Εγκέφαλος Ψάρι - Λίλια Τσουβά

Η Λίλια Τσούβα με τη νέα ποιητική “Εγκέφαλος Ψάρι” από τις εκδόσεις Βακχικόν, αναζωπυρώνει στη συνείδηση του αναγνωστικού κοινού ότι πολύ καλά γνωρίζει αλλά ηθελημένα “αγνοεί”. Κάθε τι που οδήγησε στην ανθρώπινη κατάπτωση και την αξιακή φθορά κατευθύνεται υποδόρια μέσω των στίχων, όπως ακριβώς ο εγκέφαλος κατευθύνει τις ανθρώπινες λειτουργίες. Το κάθε ποίημα ως κρίκος μιας δυνατής αλυσίδας, δίνει το δικό του ερέθισμα και κινητοποιεί σκέψεις, ανησυχίες, γερές δόσεις λύπης αλλά και μια ελπίδα, ένα φως πως ο άνθρωπος μπορεί αν θέλει να τα ανατρέψει όλα και να αγαπήσει ξανά τον εαυτό του και αυτή την πλάση.

…Κάνει κρύο εδώ./Σπασμένα είδωλα πηγαινοέρχονται./Με κουράζουν με τις απαγγελίες πόνου./Θέλω να φύγω,/ κάτω όμως στρατός φυλάει τα σύνορα./Δεν έχω ακόμα ως φαίνεται τελειώσει το τραγούδι μου/Δεν έχω όλη τρυγήσει /την πάχνη από την τριανταφυλλιά στον κήπο./ Δεν θόλωσαν τα μάτια μου στην ομορφιά του φθινοπώρου.

Απόσπασμα του ποιήματος; Ο αειθαλής άνδρας με την κατάμαυρη στολή, από τη συλλογή “Εγκέφαλος Ψάρι”

Επιμέλεια συνέντευξης για το ΣημειΩματάριο: Άννα Ρω

Αν τα βασικότερα χαρακτηριστικά σας ταυτίζονταν με σημεία στίξης θα ήταν;

Τα αποσιωπητικά· το σημείο στίξης που αφήνει να εννοηθεί το συναίσθημα. Η φράση δεν ολοκληρώνεται και με τρεις τελείες…
υπαινισσόμαστε τη ντροπή, την ειρωνεία, τον δισταγμό, την απειλή, την άγνοια, το απροσδόκητο. Εξάλλου η τέχνη ένας διαρκής υπαινιγμός είναι. Ένα ελεύθερο παιχνίδι λέξεων και συνειρμών, συνειδητού και ασυνειδήτου. Αποτυπώνεται με μεταφορές, μετωνυμίες, συνυποδήλωση.

Η ανυπέρβλητη δύναμη του λόγου βασίζεται…

Στη δυνατότητά του να εξωτερικεύει τη βούληση και τα διανοήματα του ανθρώπου. Να προσδιορίζει τον κόσμο, αλλά και το είναι. «Η γλώσσα είναι ο τόπος όπου το λέγειν του ανθρώπου συναντάται με τον Λόγο ως πόλεμο. Ο Λόγος ως πόλεμος είναι αυτό τούτο το Είναι» σύμφωνα με τον Χάιντεγκερ.

Τα πιο δυνατά έργα στο αναγνωστικό σας καταθετήριο;

Τα έργα των κλασικών συγγραφέων και ιδιαίτερα του μαγικού ρεαλισμού.

Ένα προσωπικό θετικό – αρνητικό σημείο ορόσημο;

Θετικό: σε πρώιμη εφηβική ηλικία η ανάγνωση του μυθιστορήματος «Έγκλημα και Τιμωρία» του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι και του μυθιστορήματος «Ανεμοδαρμένα Ύψη» της Έμιλυ Μπροντέ. Αρνητικό: η βαριά ασθένεια αγαπημένου προσώπου.

Μπορεί αυτό να σας οδήγησε στη συγγραφή;

Η συγγραφή πηγάζει από τη σύγκρουση, από τις δυνάμεις που αποζητούν την έκφραση, από την ανάγκη για απελευθέρωση. «Την ποιητική λέξη τη δυναστεύει ένας ακαταμάχητος πόθος ελευθερίας» έλεγε ο Κακριδής.

Ο δρόμος της συγγραφής χαρτογραφεί τον δρόμο προς την αυτογνωσία;

Αναμφίβολα. Είναι καμίνευμα σε υψηλές θερμοκρασίες η συγγραφή. Περνάς μέσα από τον εαυτό σου, τον τέμνεις.

Είναι ο συγγραφέας θεράπων των λέξεων;

Θεράπων των λέξεων, αλλά και των συναισθημάτων, των ερεθισμάτων. Ο συγγραφέας μοιάζει λίγο με τον χορευτή. Γλιστρά πάνω σε μια αόρατη χορογραφία από λέξεις, όμως δεν μένει στην παρτιτούρα που του δόθηκε. Εκτελεί κινήσεις με βάση τις δικές του εσώτερες δονήσεις. «Κάθε φορά που ο λόγος ξετυλίγει ένα γεγονός, κάθε φορά ο κόσμος ξαναρχίζει» έγραφε ο γλωσσολόγος Emil Benveniste.

Οι συνταξιδιώτες στο συγγραφικό σας ταξίδι;

Είναι μοναχικό ταξίδι η συγγραφή. Μας συντροφεύουν τα αγαπημένα μας πρόσωπα και ελάχιστοι ομότεχνοι με τους οποίους μοιραζόμαστε. Τους ευχαριστώ από την καρδιά μου για αυτή την ευεργεσία. Για το ότι υπάρχουν στη ζωή μου και μπορώ να τους εμπιστεύομαι.

Η πρώτη φορά απέναντι στη λευκή σελίδα;

Ελπίζεις ότι θα περάσει.

Η θέση του αναγνώστη σε αυτήν;

Ο αναγνώστης, με τις αντιδράσεις του, προσφέρει την απαραίτητη ανατροφοδότηση στη συγγραφή. Η τέχνη είναι ένα αλληλοτροφοδοτούμενο κανάλι διοχέτευσης ιδεών και αξιών. Ένας πολύχρωμος καμβάς που δεν μένει κλειδωμένος στο εργαστήρι του ζωγράφου. Έρχεται σε επαφή με την κοινωνία, αποτυπώνει τις σκέψεις και τις τάσεις της εποχής, την ψυχολογία, τα όνειρα, τους πόθους των ανθρώπων, την παράδοση.

Και η θέση του συγγραφέα;

«Έχουμε την τέχνη, για να μην πεθάνουμε από την αλήθεια» έλεγε ο Νίτσε. Ο συγγραφέας συνδέεται με την κοινωνία με σχέση ομφάλιου λώρου. Επηρεάζεται από αυτή, αλλά και την επηρεάζει. «Ο μεγάλος καλλιτέχνης δεν είναι της εποχής του, είναι αυτός ο ίδιος η εποχή του» έγραφε ο Σεφέρης.

Πρόσφατο έργο σας;

Η ποιητική συλλογή «Εγκέφαλος ψάρι» από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Το κέντρο βάρους του;

Οι στιγμές κατά τις οποίες αισθανόμαστε πως πυκνά γιγάντια δέντρα σχηματίζουν τοίχο. Πως ομίχλη και συννεφιά, σκέψεις και συναισθήματα μας καταβροχθίζουν. Τα θέματα της συλλογής είναι κυρίως η ασθένεια, η μοναξιά, η ερωτική απώλεια, ο θάνατος, το οικολογικό, το υπαρξιακό, η κοινωνική σήψη.

Οι ήρωές του στον χώρο και τον χρόνο;

Ως κεντρικό της ήρωα η συλλογή «Εγκέφαλος ψάρι» έχει την ανθρώπινη ύπαρξη. Εμάς, καθώς ωριμάζουμε, καθώς αναμετρούμαστε με τον εαυτό μας και με τον χρόνο, με τις διαψεύσεις και τις απογοητεύσεις μας, με την κοινωνία, τις ελλείψεις της, τη διαπίστωση της ανεπάρκειας και της φθοράς μας «Κανείς δεν είναι ολοκληρωμένος. Είμαστε ένα έργο σε εξέλιξη» γράφει ο Ιάπωνας συγγραφέας Χαρούκι Μουρακάμι.

Ως πρώτος αναγνώστης του βιβλίου σας θα λέγατε γι` αυτό ότι;

Η συλλογή «Εγκέφαλος ψάρι» επικεντρώνεται στις στιγμές που νιώθουμε κλεισμένοι σε μια στενή σήραγγα, σε μια άγονη έρημο. Ο κόσμος σβήνει, κι εμείς αναμετρούμαστε με το μέλλον. Ωστόσο δεν εκφράζει απαισιοδοξία. Καταφάσκει στη ζωή, την ομορφιά, τον έρωτα, τη χαρά, τη φύση.

Ο συγγραφέας ή ο ήρωας κατέχει την πρώτη θέση στη συνείδηση του αναγνώστη;

Ο ήρωας. Στην περίπτωση πολύ σπουδαίων συγγραφέων, ανδρών ή γυναικών, ο συγγραφέας.

Μυθοπλασία & Πραγματικότητα είναι αντίρροπες δυνάμεις;

Η μυθοπλασία εισχωρεί συχνά στην πραγματικότητα και η πραγματικότητα στη μυθοπλασία. Το φανταστικό δεν είναι ξένο στις ζωές μας. Αποτελεί μέρος της πραγματικότητας.Ένα δελτίο ειδήσεων αρκεί, για να το διαπιστώσει ο καθένας.

Η πορεία της λογοτεχνίας και κατ` επέκταση της γλώσσας σ` έναν κόσμο εικονοποίησης;

Παρά την εισβολή, σχεδόν κατίσχυση, της εικόνας, η λογοτεχνία δεν θα χαθεί. Εκφράζει βαθιά ανθρώπινη ανάγκη. Ούτε η γλώσσα θα χαθεί. Ως ζωντανός οργανισμός όμως, θα υποστεί αλλαγές. Πορεύεται, ακολουθώντας το ρεύμα της κοινωνίας.

Ανεξερεύνητα τοπία στη συγγραφή;

Η συγγραφή είναι από μόνη της ένα ανεξερεύνητο τοπίο. Είναι ανώριμο να λέμε πως την κατακτήσαμε. Μαθητεύουμε.

Ο κόσμος του συγγραφέα συνίσταται…;

Σε διαβάσματα, βιβλία, και πάλι βιβλία. Όπως και λογοτεχνική όραση, απαραίτητη για τη συγγραφή.

Νιώθω πως αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να `ναι το σπίτι μας. 1 Πού κατοικεί το όραμά σας;

Στην απλότητα, την αγάπη, την καλοσύνη, την αθωότητα.

Αν ήσασταν προ του διλήμματος να προικοδοτήσετε με κάτι τον κόσμο, τι θα ήταν αυτό;

Ένας μόνιμος καθρέφτης μέσα από τον οποίο να μπορούμε να αντικρίζουμε τις ελλείψεις μας κάθε φορά που πράττουμε το αντικοινωνικό, αυτό που θα εξουθενώσει τους άλλους στο σύντομο πέρασμά μας από τη γη.

Η δύναμη του βιβλίου συνίσταται;

Του λογοτεχνικού βιβλίου η δύναμη συνίσταται στο ότι αναδημιουργεί τον κόσμο. Τον αναπλάθει. Γι’ αυτό και λειτουργεί λυτρωτικά, παραμυθητικά, ψυχαγωγικά (με την αρχαία σημασία της λέξης).

Αντί βιβλίου τι;

Μουσική. Η πιο προσιτή τέχνη. Δεν απαιτεί γνώση. Είναι αυθόρμητη, πηγαία. Μπορεί κάποιος να την παρακολουθήσει σιγομουρμουρίζοντας ή απλώς ακούγοντάς την.

Ένας τίτλος – στίχος ως δείκτης του μέλλοντος;

[…] Ο κύριος Γουλφ σαν φύλλο τρέμει.
Από τη συλλογή Εγκέφαλος Ψάρι (εκδόσεις Βακχικόν) και το ποίημα Ο κύριος Γουλφ,(Γουλφ: ο άνθρωπος-λύκος), το οποίο στηλιτεύει την απομάκρυνσή μας από τη φύση και την αστόχαστη καταστροφικότητα που επιδεικνύουμε απέναντι σε αυτή.

Κι ένας αγαπημένος στίχος;

«στον δρόμο του ουρανού η νύχτα βαδίζει σκορπώντας ποιήματα».
Του Αμερικανού ποιητή e e cummings.

Σας ευχαριστώ πολύ για την επικοινωνία μας αυτή!


Ταυτότητα βιβλίου:

Εγκέφαλος ψάρι
Λίλια Τσούβα
Αθήνα
Εκδόσεις Βακχικόν
2022
σ. 84
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
ISBN: 978-618-5662-77-6
Γλώσσα πρωτοτύπου: ελληνικά
Κυκλοφορεί
Τιμή: 10.60€ Φ.Π.Α.: 6%

1. Απόσπασμα από το ποίημα: «Αυτοκράτωρ Ιουλιανός προς φιλόσοφον» του Γιώργου Μπλάνα.

Άννα Ρω

Μεταξύ άλλων έχω επιλέξει να είμαι συγγραφέας. Μ` αρέσει ο δρόμος της ποίησης. Και του θεάτρου. Γράφω ότι μου υπαγορεύει ο νους μου. Άλλοτε μικρές ιστορίες, άλλοτε στίχους, άλλοτε μακρά οδοιπορικά και υπογράφω τα άρθρα και τα συγγραφικά μου έργα ως Άννα Ρω.

Αφήστε ένα σχόλιο