MONUMENTA: Σώζοντας την αρχιτεκτονική μνήμη της Ελλάδας
Η αστική μη κερδοσκοπική οργάνωση MONUMENTA, που ιδρύθηκε το 2006 από την
αρχαιολόγο Ειρήνη Γρατσία, έχει βάλει ως αποστολή της τη διάσωση της φυσικής –και κυρίως της αρχιτεκτονικής– κληρονομιάς της Ελλάδας και της Κύπρου. Με επίκεντρο τα ιστορικά κτήρια που απειλούνται από εγκατάλειψη ή κατεδάφιση, η οργάνωση αναπτύσσει δράσεις τεκμηρίωσης, ενημέρωσης και ενεργού παρέμβασης.
«Οι πολίτες πρέπει να μάθουν να αγαπούν τα κτήρια του παρελθόντος, ώστε να τα
υπερασπιστούν», τονίζει η Γρατσία, περιγράφοντας τον στόχο της MONUMENTA να
καλλιεργήσει συλλογική ευθύνη απέναντι στα μνημεία.
Από την καταγραφή περισσότερων από 11.500 αθηναϊκών κτηρίων του 19ου και 20ού αιώνα, μέχρι εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές και φωτογραφικούς διαγωνισμούς, η οργάνωση επενδύει στη γνώση και στη συμμετοχή της κοινωνίας. Παράλληλα, δεν διστάζει να προσφύγει στη Δικαιοσύνη για να μπλοκάρει ακατάλληλες κατεδαφίσεις: το 2025, το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε άδεια κατεδάφισης κτηρίου του ’30, έπειτα από δική της πρωτοβουλία.
Το Ιερό του Αμφιαράου στον Ωρωπό
Την Κυριακή 24 Αυγούστου, η MONUMENTA οργάνωσε δωρεάν ξενάγηση στο Ιερό του
Αμφιαράου, ένα από τα σημαντικότερα θεραπευτικά και μαντικά κέντρα της αρχαίας Ελλάδας. Στη μικρή κοιλάδα της ανατολικής Αττικής, οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τον ναό, το θέατρο, τη μνημειακή στοά και τις επιγραφές που αφηγούνται ιστορίες αιώνων.
Η Ειρήνη Γρατσία, που καθοδήγησε την επίσκεψη, δεν έκρυψε την ανησυχία της για τη χαμηλή επισκεψιμότητα του χώρου: «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος σήμερα είναι να βυθιστεί το μνημείο στη λήθη. Μέσα από αυτές τις δράσεις προσπαθούμε να το εντάξουμε στην καθημερινότητα των κατοίκων και να το ξανασυστήσουμε στο ευρύ κοινό».
Το ιερό παραμένει δύσκολα προσβάσιμο, χωρίς συγκοινωνιακή σύνδεση, ενώ τα περιορισμένα ωράρια λειτουργίας αποθαρρύνουν τις αυθόρμητες επισκέψεις. Επιπλέον, η απομονωμένη του θέση το καθιστά ευάλωτο σε κινδύνους, όπως οι πυρκαγιές και η διάβρωση. Ωστόσο, τα έργα αποκατάστασης της Εφορείας Αρχαιοτήτων έχουν ενισχύσει την προστασία του χώρου, ενώ οι επαναλαμβανόμενες ξεναγήσεις της MONUMENTA από το 2011 έχουν ήδη προσελκύσει εκατοντάδες πολίτες.
Ένα «ξεχασμένο» μνημείο που ζητά φωνή
Η δράση της επίσκεψης ανέδειξε ξανά την ανεκτίμητη αξία του Αμφιαρείου, ενός χώρου όπου η ιστορία, η μνήμη και η φύση συναντιούνται αρμονικά. Κάθε τέτοια πρωτοβουλία κρατά ζωντανό το ενδιαφέρον και ενισχύει την πιθανότητα το μνημείο να αποκτήσει τη θέση που του αξίζει στη συλλογική συνείδηση.
Η MONUMENTA, με τη συνέπεια και τη δυναμική της, αποδεικνύει ότι η υπεράσπιση των
μνημείων δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα – ένα χρέος απέναντι στο παρελθόν που δίνει προοπτική στο μέλλον.
https://simiomatario.gr/category/istories-dromena/to-simiomatrio-tis-tzinas-karvounaki
