Παναγιώτης Κουμπούρας: «Σύνοικοι του αρουραίου θεού Ατκάσαπ»

Ο Παναγιώτης Κουμπούρας καταθέτει το κείμενό του «Σύνοικοι του αρουραίου θεού Ατκάσαπ» ως ψηφίδα στην τοιχογραφία της λογοτεχνικής δράσης 2026 «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας» του περιοδικού ΣημειΩματάριο. Ο τίτλος της δράσης αποτελεί απόσπασμα από το ποίημα του Γιώργου Μπλάνα «ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ»1. Η επιλογή του συγκεκριμένου αποσπάσματος ως θέμα της λογοτεχνικής δράσης 2026 απορρέει από την κριτική σκέψη της ομάδας μας σχετικά με τη θέση και τη στάση του ανθρώπου μέσα στο σύγχρονο κοινωνικό γίγνεσθαι.

Σύνοικοι του αρουραίου θεού Ατκάσαπ

Σε τρώγλη, εκτοπισμένους παραδείσου, μάς έριξε η ζωή μας.
Από πουλιά μακρινών οριζόντων, καταντήσαμε να σέρνουμε τις κουρασμένες αντοχές μας στις τέσσερις γωνίες της γήινης φυλακής μας.
Συγκάτοικοι του πουθενά, χωρίς πατρίδα, χωρίς εστία πατρογονική, απαίδευτοι, δίχως χθες, απελπισμένοι, δίχως αύριο.
Μέρες και νύχτες σκοτεινές, μες στην αέναη ρωγμή του χρόνου, πώς δεν το καταλάβαμε οι αμνήμονες, πως στην τρώγλη ετούτη δεν κατοικεί η ψυχή και το μυαλό μας, μονάχα το σαρκίο μας, κουφάρι της φθοράς και των λαθών μας; Ψυχή και νους παραδομένοι στον φύλακα άγγελο του σπιτικού μας, τον αγαθό αρουραίο θεό Ατκάσαπ. Μετεμψύχωση πρωτόγονου Καουέσκαρ ξέφυγε από τη Γη του Πυρός και στοιχειώνει τα συναισθήματα και τους στοχασμούς του κόσμου, που μας περιβάλλει.
Κλίμα Παταγονίας θερμαίνει την τρώγλη κατοικία μας. Σύνοικοι του αρουραίου θεού Ατκάσαπ, ανοίγουμε χαραμάδες φωτός γαλανού ουρανού , μέσα στα κελιά των σκοταδιών μας. Το πνεύμα του καλού και αγαθού μπορεί να νικήσει την κόλαση του κόσμου μας, όπου μας εξόρισε η αλαζονεία κι ο παραλογισμός του υπερφίαλου εγώ μας.
Θα προλάβουμε να ζήσουμε την ώρα, που το ουράνιο τόξο θα χαράξει στον τρούλο του πνευματικού μας ναού: Κατεδαφίζεται η τρώγλη του γήινου σπιτιού μας. Ο Ατκάσαπ δε μένει πια εδώ. Και τότε, πού θα μετοικήσουμε οι χθόνιου βροτοί; Πού θα χτίσουμε την κόχη των επιβιωσάντων ονείρων μας; Στέγη μας, ο ηλιόφωτος θόλος. Στρώμα μας οι φυλλωσιές της μάνας μας φύσης. Ρούχο μας το πέπλο της
απέραντης θάλασσας. Τροφή μας ο καρπός του αγαθοεργού μόχθου μας.
Πολιτισμός μας η μελωδία της βροχής, που ξεδιψά την ξηρασία των σωθικών μας. Σπίτι μας, ο κόσμος της αρετής, της αγάπης, της αλληλεγγύης.
Φερέοικοι πρωτόπλαστου νόστου, απολεσθέντος παραδείσου εκδιωγμένοι αυτουργοί, καπνόν αποθρώσκοντα ποθούμε, λιβάνι εξιλασμού να μοσχοβολήσει η φλεγόμενη εστία του γήινου οίκου μας. Ο κόσμος μας από σκουπίδι ρυπαρών αποβλήτων, στολίδι αστρικής μαρμαρυγής να ομορφύνει το πρόσωπο της αρετής και του έρωτα. Να σιγήσουν οι οιμωγές των χαροκαμένων μανάδων. Ν’ αντηχήσει το γέλιο παιδικής αθωότητας.
Στον βωμό της θυσίας νεκρών των ανθρώπων ψυχών, να στηθεί η θυμέλη ικεσίας στον Αισχύλειο αρχαίο τραγωδό, μετανοίας, μεταμέλειας κάθαρση.
Της Εδέμ τον κήπο, οι ασεβείς, δεν αξιωθήκαμε να χαρούμε την δρόσο του ίσκιου του. Όμως, και στο ξεραμένο χωράφι του άσπαρτου στοχασμού μας, δεν μας αξίζει να θεμελιώσουμε τον κόσμο της ηθικής
μας απαξίωσης.
Όχι, αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας. Ούτε η εξορία μας, ούτε η τιμωρία μας. Το σπίτι μας είναι εδώ, που μάς έταξε το χρέος του σκοπού της ύπαρξής μας, της ανθρώπινής μας υπόστασης.
Το βήμα μας συνοδοιπορεί με το πνεύμα μας. Μας ανταμώνει και πάλι με τον φύλακα άγγελό μας, τον Ατκάσαπ. Από τρωγλοδύτες αρουραίοι, να πετάξουμε περήφανοι αετοί στα ύψη του άνω θρώσκοντος Ανθρώπου._

Ο Παναγιώτης Κουμπούρας γεννήθηκε το 1953 στην Κόνιτσα
Ιωαννίνων. Συνταξιούχος εκπαιδευτικός, φιλόλογος, διαμένει μόνιμα στην Ακράτα Αιγιαλείας. Έχει εκδώσει μέχρι τώρα 5 ποιητικές συλλογές: Ανακομίδή ονείρων 2012, Παρασκήνιο, 1821 200 χρόνια … διχόνοια 2021 Κέφαλος, Η Διαλεκτή Κόρη
της Σκέψης 2022 Κέφαλος, Δοξάρι Ψυχής 2023 Ηδύφωνο, Ηλίανθοι 150 Χαϊκού 2025 Αποστακτήριο.
Ασχολείται ενεργά με το ερασιτεχνικό θέατρο, ως ερασιτέχνης ηθοποιός και σκηνοθέτης.
Υποδύθηκε σε θεατρικά αναλόγια τον Κωνσταντίνο Καβάφη , τον Σπύρο Περεσιάδη, τον Γιάννη Ρίτσο και τον Ιάκωβο Καμπανέλλη.
Παρουσίασε φιλολογικά δύο φορές την ποιήτρια Κική Δημουλά στην Ακράτα και στο Αίγιο , καθώς και τον ποιητή Τίτο Πατρίκιο. Ποιήματά του ανθολογούνται σε πολλά Λογοτεχνικά Περιοδικά και σε
Ανθολογίες στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Μεταφρασμένα ποιήματά του ανθολογούνται σε διεθνή περιοδικά. Συνεργάζεται και του έχουν απονεμηθεί επανειλημμένα διακρίσεις από το Λογοτεχνικό Περιοδικό ΚΕΦΑΛΟΣ, το ΚΕΛΑΙΝΩ, τον Ε.Π.Ο.Κ., την Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών, την Αμφικτυονία Ελληνισμού, την Π.Ε.Λ., την Ε.Λ.Β.Ε. και την Δ.Ε.Ε.Λ.

Αναζητώντας στο σκοτάδι ένα κοινό όραμα

Σκοπός της δράσης «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας» είναι η δημιουργία ενός πεδίου διαλόγου, προβληματισμού και ουσιαστικής επαφής του κοινού με τα έργα, γύρω από ένα ζήτημα τόσο ευαίσθητο και καίριο όσο η ανθρώπινη υπόσταση και η θέση του ανθρώπου στον σύγχρονο κόσμο.

Το περιοδικό ΣημειΩματάριο θα αναζητήσει στο βάθος των λέξεων κάθε συμμετοχής στη λογοτεχνική δράση του 2026, με τίτλο «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας», το όραμα που διατρέχει τα κείμενα και θα επιχειρήσει να αναδείξει τις βαθύτερες, συχνά, αθέατες πτυχές τους, συνθέτοντας ένα ενιαίο έργο. Το έργο αυτό θα παρουσιαστεί εντός του 2027, σε συνδυασμό με το αφιέρωμα προς τιμήν του ποιητή Γιώργου Μπλάνα.

Το περιοδικό ΣημειΩματάριο διευκρινίζει ότι η δράση δεν συνδέεται με βραβεία ή λογοτεχνικούς διαγωνισμούς ούτε προϋποθέτει οποιαδήποτε μορφή οικονομικής ή άλλης συναλλαγής. Η ευθύνη για την αυθεντικότητα των κειμένων και την άδεια χρήσης των φωτογραφιών τα οποία θα δημοσιευθούν βαρύνει αποκλειστικά τους συμμετέχοντες συγγραφείς που τα υπογράφουν. Το περιοδικό διατηρεί το δικαίωμα να τροποποιήσει ή να καταργήσει τους όρους και τις προϋποθέσεις της δράσης, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο, ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες. Τέλος, το ΣημειΩματάριο αποποιείται κάθε ευθύνη για τυχόν καταχρηστική εκμετάλλευση της δράσης από συμμετέχοντες ή μη, συλλόγους, φορείς ή οποιοδήποτε άλλο κακόβουλο πρόσωπο ή στοιχείο.

Η ποίηση και η πρόζα δεν είναι Ονειρευτές

ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ

Δίκαια ζητάς ν’ αποτινάξω κάθε σκέψη αναβολής,
καθετί το βολικό και να παλέψω.
«…στον κόσμο αυτόν ριχτήκαμε σαν ξένοι·
κι αν όχι ήδη ανεπαρκείς
απ’ τη δριμύτητα της πτώσης επαρκώς σημαδεμένοι…»

Όμως τα λόγια σου με ξάφνιασαν σχεδόν.
Γυμνός ακόμα απέναντι στη μοχθηρία του λόγου,
δεν έχω ν’ αντιτάξω παρά την άκαρπη προφάνεια
μιας σάρκας επιβλητικής.
Πάντα με κείνα τα υστερόβουλα:
«Τις αναποδιές που συνάντησα τις αποσιωπώ!»
και «Μονάχα τη φιλοσοφία αγαπώ!»
Ύστερα «Ας κάνει ο καθένας τη δουλειά που ξέρει!»
Ασφαλώς, θα συμφωνήσεις πως δεν γίνεται
να πάρεις πίσω τον δρόμο
που σε οδήγησε στην επικράτεια της φωνής σου,
ούτε να εγείρεις αξιώσεις
σε κάθε επιτυχή χρησικτησία της σιωπής σου.

(Η Σκέψη παραείναι ασθενική
για να τολμήσει το αληθές του λόγου της
και η Πράξη: επίδειξη μιας άγνοιας παρηγορητικής).

Λοιπόν, με ποιας ακύρωσης την ένταση
να διασύρεις την πληγή σου;

Βλέπεις πως μου απομένει η σιωπή.
Όσο κι αν είναι δύσκολο εντέλει να σωπάσω,
σ’ αυτήν την απροκάλυπτη ολιγαρχία των πραγμάτων:
εξαγριώνονται συχνά, με την αδέκαστη ευκρίνεια τους
κάτι περισσότερο από ενοχή για τη σαφήνεια
όσων δεν θέλησα ποτέ να πω:
χνάρια μιας απουσίας μάχιμης εντούτοις.
Πιάσε εσύ το νήμα απ’ την αρχή.
Βγάλε συμπέρασμα
απ’ αυτόν τον κουρνιαχτό των φαντασμάτων.
Εγώ τουλάχιστον δεν είμαι από πέτρα·
κι η ζωή μου δεν ήταν πάντα από χρυσό:
ν’ αφήσει πάνω μου το αγκάλιασμα της
κείνη τη λάμψη που κάνει τη νύχτα γλυκιά,
μες στην απίστευτη καταδρομή της.

Νιώθω πως αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας.
Η εξορία μας ίσως; Πάει καλά!
Θα μας χωρέσει ή θα τον χωρέσουμε.
Θα μας αφανίσει ή θα τον αφανίσουμε.

Καυγάς να σου πετύχει!
Κατάλαβε με. Νυχτώνει.

«…μια ακόμα ανήλικη βροχή
σκύβει με πάθος πάνω απ’ τους αρχαίους πευκώνες…»

Θα σωπάσω.
Κι ας μείνω ανεύθυνος μες στους αιώνες.