Δήμητρα Λυμπέρη: ΘΕΡΟΣ… ΕΝ ΚΑΙΡΩ ΕΙΡΗΝΗΣ

Λογοτεχνική δράση 2026:«Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας»

Η Δήμητρα Λυμπέρη καταθέτει το κείμενό της «ΘΕΡΟΣ… ΕΝ ΚΑΙΡΩ ΕΙΡΗΝΗΣ» ως ψηφίδα στην τοιχογραφία της λογοτεχνικής δράσης 2026 «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας» που διοργανώνει το περιοδικό ΣημειΩματάριο. Ο τίτλος της δράσης αντλήθηκε από το ποίημα του Γιώργου Μπλάνα «ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ», καθώς αποτυπώνει με ακρίβεια τον προβληματισμό και την κριτική σκέψη της ομάδας μας σχετικά με τη θέση και τη στάση του ανθρώπου στο σύγχρονο κοινωνικό γίγνεσθαι.

ΘΕΡΟΣ… ΕΝ ΚΑΙΡΩ ΕΙΡΗΝΗΣ

13 Αυγούστου 4:53 μ.μ.

Δεν κατάλαβα και δεν καταλαβαίνω πώς πήρα αυτή την απόφαση, τι με έπιασε να κατέβω στο νησί. Δεν το νοστάλγησα, πού να μου μείνει χρόνος; Ξυπνητήρι, δουλειά στην ασφαλιστική, όλο και πιο πειστικά και καλοδουλεμένα τα λόγια μου, επιστροφή, φαγητό στα γρήγορα και στο πόδι. Γρήγορα, όλο και πιο γρήγορα. Ο χρόνος είναι χρήμα και δεν σε περιμένει. Τρέχα και πάλι τρέχα. Τόσα αγαθά θέλουν να ασφαλιστούν, σπίτια, μαγαζιά, καταλύματα μέχρι και κότερα. Έφτασε ο Δεκαπενταύγουστος, όπως είθισται, όλα σταματούν, έστω για λίγο. Σταματούν, δεν μπαίνουν σε καράβι. Να σμίγουν με τη μάνα και να βρυχώνται. Λιοντάρια στην κουζίνα. «Δεν τρως, παιδί μου, έχεις ρέψει». Έτοιμη να φάει και τις σάρκες μου. Τα αδιανόητα, ούτε αυτά δεν σταματούν.

13 Αυγούστου 9:13 μ.μ.

Τι είδαμε; ΠΕΡΙΕΡΓΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ. Σαν άλλος Θαλής αρχίζω να νιώθω. Να αφήνω τα επίγεια και να κοιτώ τα μυστήρια, στον ουρανό. Οφθαλμαπάτες! Αέρια πυραύλου, τόσο σπουδαίο! Πώς να το κάνουμε, όταν όλα σταματούν, αυτό να περνά; Πέρασε, να ήταν και ο μόνος, πύραυλος εννοώ. Αχ! Δεν έχω τηλεόραση και να είχα τι θα άλλαζε; Αλλά, καμιά φορά, τους πελάτες τους πιάνει η πυραυλομανία. Τώρα τελευταία, άρχισαν να ακούγονται πολύ και τα drones. Όλα αυτά μάλιστα ανακατεμένα με σεξουαλικά υπονοούμενα.

ΑΝ ΜΑΣ ΣΤΑΘΕΙ ΕΜΠΟΔΙΟ ΘΑ ΤΟ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΟΥΜΕ Α Ν Ε Λ Ε Η Τ A

Άδειος

Νους

Εκπορθεί/ Λεηλατεί

Εκμυστηρεύεται

Ηχηρά

Τραγικούς Αυνανισμούς

Να το ξέρει, τους το είπε, να μην τον παρακαλούν μετά. Όταν όλα σταματούν. Για ποτό, καμία όρεξη.

14 Αυγούστου 12:16 μ.μ.

Πού είχα πάει για μπάνιο; Βολές; Στρατιωτικά στον ουρανό; Εθνική βομβαρδισμένο τοπίο, γατιά, σκυλιά, σκαντζοχοιράκια, ασβάκια διαμελισμένα. Κρεματόριο με τέτοιο-με τέτοιο καύσωνα. Κατακρεουργημένα, να τα ψήνει η άσφαλτος. Δεν περιγράφω άλλο, δεν αντέχω να τα βλέπω. Σπαράζω, μου έρχεται να ουρλιάξω. Θέρος, θερισμός, θάνατος, όταν όλα σταματούν. Αναπνοή. Αναπνοή. Παύση. Η φωνή της μάνας, πριν φύγω: «Να προσέχεις!» Από τι; Από τι να προσέχω;
Οδηγώ και βλέπω κόκκινα κολωνάκια, παρακολωνάκια και είναι αυτό επικίνδυνο. Και να πετιέται μία νταλίκα με τα φώτα αναμμένα στις έντεκα το πρωί. Σαν έξοδος από το τούνελ!
Θα έρθει και το σόι το βράδυ να αποσπερίσουμε. Βεγγέρα δήθεν, όπως παλιά. Αχ και πάλι κόκκινα θα βλέπω, μέσα στο σκοτάδι, και είναι αυτό επικίνδυνο.

15 Αυγούστου 9:17 π.μ.

Μεγάλη μέρα, ας το δεχτώ. Αυτό τι σημαίνει; Λειτουργία από δυο τρεις γύρω εκκλησίες στη διαπασών; Και καμπανοκρουσίες; Εμ δεν ξαναπήραμε την Κορυτσά. Όταν όλα σταματούν, μάλιστα μέσα στη θεία κατάνυξη! Μεσημέρι στα νότια, στον γειτονικό νομό, με άλλους συγγενείς. Στα άλλοτε βοσκοτόπια. Ό,τι έχει απομείνει. Οδήγηση στα κόκκινα!

15 Αυγούστου 7:14 μ.μ.

Φύγαμε άρον άρον. Είχαμε φάει, δεν είχαμε φάει και πάλι πίσω. Χτύπησε το 112 για εκκένωση. Καπνοί, φωτιές. Ξάπλα από την κούραση. Το μυαλό μου γυροφέρνει τη μόνη στιχομυθία των ημερών. Μόνο αυτή είχε κάποιο νόημα. Με μία σεβάσμια χαραγμένη από τον χρόνο, όπως η αιωνόβια ιερή ελιά. Με καλοκάγαθα μάτια. Της λέω «Κάπως πένθιμα δεν χτυπούν οι καμπάνες;» και μου λέει: «Κάτι θα ξέρουν». Προμήνυμα τα λόγια της, ήταν πολύ πριν την πρώτη καπνιά.
Και, να σου, η μάνα εισβάλει στο δωμάτιο, με βρίσκει ξάπλα και αρχίζει “«Αχ, ο ταλαίπωρος ο τουρίστας, ψησταριά ήθελε να βάλει. Το λένε τώρα στις ειδήσεις. Νηστικός έμεινε και αυτός». Θεέ μου!

16 Αυγούστου 7:45 μ.μ.

Ένα τελευταίο μπάνιο στα γρήγορα. Στο ραδιόφωνο, ο τουρίστας δηλώνει «Δεν έγινε και κάτι, στα μέρη μας οι καπνοί από φωτιές, ανατινάξεις κάθε μέρα, έχουμε συνηθίσει». Να οδηγώ και να τα βλέπω πια όλα κόκκινα. Σε σπαστά αγγλικά. Ο ιδιοκτήτης της βίλας «Ζητώ συγγνώμη από κάθε δέντρο που κάηκε. Τον είχα ενημερώσει και μάλιστα εγγράφως, όχι άναμμα ψησταριά με θυελλώδεις ανέμους. Τι να πω; Άνθρωπος και αυτός μπερδεύτηκε; Είχε έρθει στο νησί μας να αλλάξει παραστάσεις, μάλλον δεν άλλαξε».

Η Δήμητρα Λυμπέρη έχει σπουδάσει Φιλοσοφία, έχει ολοκληρώσει μεταπτυχιακές σπουδές στη Φιλοσοφία, τη Βιοηθική, τον Πολιτισμό και την Ανθρώπινη Ανάπτυξη. Εργάζεται στη Δημόσια Εκπαίδευση. Έχει εκπαιδευτεί στη Θεραπευτική Γραφή, και έχει παρακολουθήσει μαθήματα Δημιουργικής- Επιτελεστικής Γραφής και Λαϊκού Παρα-μυθιού. Έχει συμμετάσχει, με μικρο-διηγήματα, σε συλλογικά συγγραφικά έργα, όπως Ακολουθώ το βαθύ μου χτυποκάρδι έκδοση του Μουσείου Καζαντζάκη, Γράφοντας για την Ελευθερία έκδοση Δήμος Ανατολικής Σάμου, Τα αστέρια γελάνε στη δική σου φωνή έκδοση Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Λιβαδειάς και στα δύο τελευταία διαδικτυακά ημερολόγια Υδράνη.

Αναζητώντας στο σκοτάδι ένα κοινό όραμα

Σκοπός της δράσης «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας» είναι η δημιουργία ενός πεδίου διαλόγου, προβληματισμού και ουσιαστικής επαφής του κοινού με τα έργα, γύρω από ένα ζήτημα τόσο ευαίσθητο και καίριο όσο η ανθρώπινη υπόσταση και η θέση του ανθρώπου στον σύγχρονο κόσμο.

Το περιοδικό ΣημειΩματάριο θα αναζητήσει στο βάθος των λέξεων κάθε συμμετοχής στη λογοτεχνική δράση του 2026, με τίτλο «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας», το όραμα που διατρέχει τα κείμενα και θα επιχειρήσει να αναδείξει τις βαθύτερες, συχνά, αθέατες πτυχές τους, συνθέτοντας ένα ενιαίο έργο. Το έργο αυτό θα παρουσιαστεί εντός του 2027, σε συνδυασμό με το αφιέρωμα προς τιμήν του ποιητή Γιώργου Μπλάνα.

Το περιοδικό ΣημειΩματάριο διευκρινίζει ότι η δράση δεν συνδέεται με βραβεία ή λογοτεχνικούς διαγωνισμούς ούτε προϋποθέτει οποιαδήποτε μορφή οικονομικής ή άλλης συναλλαγής. Η ευθύνη για την αυθεντικότητα των κειμένων και την άδεια χρήσης των φωτογραφιών τα οποία θα δημοσιευθούν βαρύνει αποκλειστικά τους συμμετέχοντες συγγραφείς που τα υπογράφουν. Το περιοδικό διατηρεί το δικαίωμα να τροποποιήσει ή να καταργήσει τους όρους και τις προϋποθέσεις της δράσης, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο, ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες. Τέλος, το ΣημειΩματάριο αποποιείται κάθε ευθύνη για τυχόν καταχρηστική εκμετάλλευση της δράσης από συμμετέχοντες ή μη, συλλόγους, φορείς ή οποιοδήποτε άλλο κακόβουλο πρόσωπο ή στοιχείο.

Η ποίηση και η πρόζα δεν είναι Ονειρευτές

ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ

Δίκαια ζητάς ν’ αποτινάξω κάθε σκέψη αναβολής,
καθετί το βολικό και να παλέψω.
«…στον κόσμο αυτόν ριχτήκαμε σαν ξένοι·
κι αν όχι ήδη ανεπαρκείς
απ’ τη δριμύτητα της πτώσης επαρκώς σημαδεμένοι…»

Όμως τα λόγια σου με ξάφνιασαν σχεδόν.
Γυμνός ακόμα απέναντι στη μοχθηρία του λόγου,
δεν έχω ν’ αντιτάξω παρά την άκαρπη προφάνεια
μιας σάρκας επιβλητικής.
Πάντα με κείνα τα υστερόβουλα:
«Τις αναποδιές που συνάντησα τις αποσιωπώ!»
και «Μονάχα τη φιλοσοφία αγαπώ!»
Ύστερα «Ας κάνει ο καθένας τη δουλειά που ξέρει!»
Ασφαλώς, θα συμφωνήσεις πως δεν γίνεται
να πάρεις πίσω τον δρόμο
που σε οδήγησε στην επικράτεια της φωνής σου,
ούτε να εγείρεις αξιώσεις
σε κάθε επιτυχή χρησικτησία της σιωπής σου.

(Η Σκέψη παραείναι ασθενική
για να τολμήσει το αληθές του λόγου της
και η Πράξη: επίδειξη μιας άγνοιας παρηγορητικής).

Λοιπόν, με ποιας ακύρωσης την ένταση
να διασύρεις την πληγή σου;

Βλέπεις πως μου απομένει η σιωπή.
Όσο κι αν είναι δύσκολο εντέλει να σωπάσω,
σ’ αυτήν την απροκάλυπτη ολιγαρχία των πραγμάτων:
εξαγριώνονται συχνά, με την αδέκαστη ευκρίνεια τους
κάτι περισσότερο από ενοχή για τη σαφήνεια
όσων δεν θέλησα ποτέ να πω:
χνάρια μιας απουσίας μάχιμης εντούτοις.
Πιάσε εσύ το νήμα απ’ την αρχή.
Βγάλε συμπέρασμα
απ’ αυτόν τον κουρνιαχτό των φαντασμάτων.
Εγώ τουλάχιστον δεν είμαι από πέτρα·
κι η ζωή μου δεν ήταν πάντα από χρυσό:
ν’ αφήσει πάνω μου το αγκάλιασμα της
κείνη τη λάμψη που κάνει τη νύχτα γλυκιά,
μες στην απίστευτη καταδρομή της.

Νιώθω πως αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας.
Η εξορία μας ίσως; Πάει καλά!
Θα μας χωρέσει ή θα τον χωρέσουμε.
Θα μας αφανίσει ή θα τον αφανίσουμε.

Καυγάς να σου πετύχει!
Κατάλαβε με. Νυχτώνει.

«…μια ακόμα ανήλικη βροχή
σκύβει με πάθος πάνω απ’ τους αρχαίους πευκώνες…»

Θα σωπάσω.
Κι ας μείνω ανεύθυνος μες στους αιώνες.
ΠΑΡΑΦΟΡΟ, ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ, Bibliotheque – Ενέργειες Πολιτισμού ΙΚΕ, ΑΘΗΝΑ,2021.