You are currently viewing «Η απάθεια είναι το ρούχο της εποχής». Από το ποίημα «Πύρινα στάχυα» του Δημήτρη Μπαλτά.
  • Post author:
  • Post published:
  • Reading time:5 mins read

Λογοτεχνική δράση 2026:«Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας»

Ο Δημήτρης Μπαλτάς καταθέτει το ποίημά του «ΠΥΡΙΝΑ ΣΤΑΧΥΑ» ως ψηφίδα στην τοιχογραφία της λογοτεχνικής δράσης 2026 «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας» που διοργανώνει το περιοδικό ΣημειΩματάριο. Ο τίτλος της δράσης αντλήθηκε από το ποίημα του Γιώργου Μπλάνα «ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ», καθώς αποτυπώνει με ακρίβεια τον προβληματισμό και την κριτική σκέψη της ομάδας μας σχετικά με τη θέση και τη στάση του ανθρώπου στο σύγχρονο κοινωνικό γίγνεσθαι.

ΠΥΡΙΝΑ ΣΤΑΧΥΑ

«Μη θαυμάζεις ανθρώπους. Να θαυμάζεις ιδέες.»
Βλέπεις, παππού;
Από χρόνια, λένε, ότι οι ιδέες ηττήθηκαν.
Οι ιδέες φέγγουν.
Λένε ότι τα οράματα εξέπεσαν.
Τα οράματα εμπνέουν.
Ο Καρλ επιμένει: «το ζήτημα είναι ν’ αλλάξουμε τον κόσμο».
Βλέπεις, παππού;
Όσες φορές κι αν αλλάξει δέρμα το φίδι, φίδι παραμένει.
Πώς όχι;
Όταν το πλήθος είναι αδύναμο και τρωτό.
Γύρω απ’ τον εαυτό του κινείται αποπροσανατολισμένο.
Και η ολιγαρχία θρασύδειλη όσο και αυταρχική.
Τρέμει πάντα τις σπίθες που ξεπετάγονται.
Θέλει να μας πείσει ότι έτσι έχουν τα πράγματα,
ότι δεν αξίζει να αντιστέκεται κανείς.
Βλέπεις, παππού;
Η απάθεια είναι το ρούχο της εποχής.
Η χυδαιότητα εφορμά σε κάθε ηθικό ανάχωμα.
Τι να πεις σε ένα παιδί, όταν ένα άλλο παιδί ξεψυχά
δίπλα του και δεν ανοίγει ρουθούνι;
Βλέπεις, παππού;
Κάποιοι ξεφεύγουν απ’ το κοπάδι, ξεμακραίνουν.
Παλεύουν ξέροντας ότι θα ηττηθούν.
Αλλά δεν σκέφτονται ούτε μια στιγμή να λιποτακτήσουν.
Γιατί αυτή η ελπίδα τούς δίνει πνοή.
Αυτή η ελπίδα κάνει τα γόνατά τους να μη λυγίζουν.
Βλέπεις, παππού;
Το στοίχημα είναι να μη σωπάσουμε,
να μην κλείνουμε τ’ αυτιά μας στον ορυμαγδό.
Το στοίχημα είναι να μη συνηθίσει το μάτι στον μιθριδατισμό.


Ο Δημήτρης Μπαλτάς είναι ποιητής, φιλόλογος και επιμελητής κειμένων. Γεννήθηκε το 1999 στην Αθήνα, όπου ζει και εργάζεται μέχρι σήμερα. Πραγματοποίησε προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει δημοσιεύσει ποιήματα, μικρά πεζά, δοκίμια και κριτικά κείμενα σε έντυπα και ηλεκτρονικά λογοτεχνικά περιοδικά και σε συλλογικά έργα. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, τα ιταλικά και τα γερμανικά. Έχει επιμεληθεί την ποιητική ανθολογία Η ποίηση ως πράξη αντίστασης (εκδόσεις Ειρήνη, 2026). Έχει εκδώσει επτά ποιητικές συλλογές με πιο πρόσφατη την ποιητική συλλογή Στο μετερίζι του χρόνου (Οι Εκδόσεις των Φίλων, 2026).

Αναζητώντας στο σκοτάδι ένα κοινό όραμα

Σκοπός της δράσης «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας» είναι η δημιουργία ενός πεδίου διαλόγου, προβληματισμού και ουσιαστικής επαφής του κοινού με τα έργα, γύρω από ένα ζήτημα τόσο ευαίσθητο και καίριο όσο η ανθρώπινη υπόσταση και η θέση του ανθρώπου στον σύγχρονο κόσμο.

Το περιοδικό ΣημειΩματάριο θα αναζητήσει στο βάθος των λέξεων κάθε συμμετοχής στη λογοτεχνική δράση του 2026, με τίτλο «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας», το όραμα που διατρέχει τα κείμενα και θα επιχειρήσει να αναδείξει τις βαθύτερες, συχνά, αθέατες πτυχές τους, συνθέτοντας ένα ενιαίο έργο. Το έργο αυτό θα παρουσιαστεί εντός του 2027, σε συνδυασμό με το αφιέρωμα προς τιμήν του ποιητή Γιώργου Μπλάνα.

Το περιοδικό ΣημειΩματάριο διευκρινίζει ότι η δράση δεν συνδέεται με βραβεία ή λογοτεχνικούς διαγωνισμούς ούτε προϋποθέτει οποιαδήποτε μορφή οικονομικής ή άλλης συναλλαγής. Η ευθύνη για την αυθεντικότητα των κειμένων και την άδεια χρήσης των φωτογραφιών τα οποία θα δημοσιευθούν βαρύνει αποκλειστικά τους συμμετέχοντες συγγραφείς που τα υπογράφουν. Το περιοδικό διατηρεί το δικαίωμα να τροποποιήσει ή να καταργήσει τους όρους και τις προϋποθέσεις της δράσης, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο, ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες. Τέλος, το ΣημειΩματάριο αποποιείται κάθε ευθύνη για τυχόν καταχρηστική εκμετάλλευση της δράσης από συμμετέχοντες ή μη, συλλόγους, φορείς ή οποιοδήποτε άλλο κακόβουλο πρόσωπο ή στοιχείο.

Η ποίηση και η πρόζα δεν είναι Ονειρευτές

ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ


Δίκαια ζητάς ν’ αποτινάξω κάθε σκέψη αναβολής,
καθετί το βολικό και να παλέψω.
«…στον κόσμο αυτόν ριχτήκαμε σαν ξένοι·
κι αν όχι ήδη ανεπαρκείς
απ’ τη δριμύτητα της πτώσης επαρκώς σημαδεμένοι…»

Όμως τα λόγια σου με ξάφνιασαν σχεδόν.
Γυμνός ακόμα απέναντι στη μοχθηρία του λόγου,
δεν έχω ν’ αντιτάξω παρά την άκαρπη προφάνεια
μιας σάρκας επιβλητικής.
Πάντα με κείνα τα υστερόβουλα:
«Τις αναποδιές που συνάντησα τις αποσιωπώ!»
και «Μονάχα τη φιλοσοφία αγαπώ!»
Ύστερα «Ας κάνει ο καθένας τη δουλειά που ξέρει!»
Ασφαλώς, θα συμφωνήσεις πως δεν γίνεται
να πάρεις πίσω τον δρόμο
που σε οδήγησε στην επικράτεια της φωνής σου,
ούτε να εγείρεις αξιώσεις
σε κάθε επιτυχή χρησικτησία της σιωπής σου.

(Η Σκέψη παραείναι ασθενική
για να τολμήσει το αληθές του λόγου της
και η Πράξη: επίδειξη μιας άγνοιας παρηγορητικής).

Λοιπόν, με ποιας ακύρωσης την ένταση
να διασύρεις την πληγή σου;

Βλέπεις πως μου απομένει η σιωπή.
Όσο κι αν είναι δύσκολο εντέλει να σωπάσω,
σ’ αυτήν την απροκάλυπτη ολιγαρχία των πραγμάτων:
εξαγριώνονται συχνά, με την αδέκαστη ευκρίνεια τους
κάτι περισσότερο από ενοχή για τη σαφήνεια
όσων δεν θέλησα ποτέ να πω:
χνάρια μιας απουσίας μάχιμης εντούτοις.
Πιάσε εσύ το νήμα απ’ την αρχή.
Βγάλε συμπέρασμα
απ’ αυτόν τον κουρνιαχτό των φαντασμάτων.
Εγώ τουλάχιστον δεν είμαι από πέτρα·
κι η ζωή μου δεν ήταν πάντα από χρυσό:
ν’ αφήσει πάνω μου το αγκάλιασμα της
κείνη τη λάμψη που κάνει τη νύχτα γλυκιά,
μες στην απίστευτη καταδρομή της.

Νιώθω πως αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας.
Η εξορία μας ίσως; Πάει καλά!
Θα μας χωρέσει ή θα τον χωρέσουμε.
Θα μας αφανίσει ή θα τον αφανίσουμε.

Καυγάς να σου πετύχει!
Κατάλαβε με. Νυχτώνει.

«…μια ακόμα ανήλικη βροχή
σκύβει με πάθος πάνω απ’ τους αρχαίους πευκώνες…»

Θα σωπάσω.
Κι ας μείνω ανεύθυνος μες στους αιώνες.

ΠΑΡΑΦΟΡΟ, ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ, Bibliotheque – Ενέργειες Πολιτισμού ΙΚΕ, ΑΘΗΝΑ,2021.

https://simiomatario.gr/category/zoi-texni-life-art/i-poiisi-kai-i-proza-den-einai-oneireytes/
Επιλογή φωτογραφίας: Μπαλτάς Δημήτρης -Van Gogh, Ο θερισμός, 1888, Van Gogh Μουσείο, Άμστερνταμ. https://www.getdailyart.com/el/24695/vinsent-van-gkogk/o-therismos

Μην χάνετε καμία ενημέρωση, εγγραφείτε στα ενημερωτικά μας email!

Αφήστε μια απάντηση