Η Βησσαρία Ζορμπά-Ραμμοπούλου σπούδασε Φιλολογία και Αρχαιολογία, μετεκπαιδεύτηκε στα Παιδαγωγικά, είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης του Πανεπιστημίου Πατρών και διδάκτωρ του Παντείου Πανεπιστημίου. Έργα της για παιδιά και ενηλίκους έχουν αποσπάσει βραβεία και διακρίσεις. Εργάζεται στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ως διευθύντρια Γυμνασίου. Το τελευταίο έργο της Ουμπάιντα, το καραβάνι των ψυχών κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.
Αν το βασικότερο χαρακτηριστικό σας ταυτιζόταν με κάποιο σημείο στίξης, θα ήταν…
Η άνω τελεία. Πάντοτε χρειαζόμαστε μια μικρή ανάσα χρόνου να ξαναδούμε σκέψεις και συναισθήματα, προτού καταλήξουμε σε συμπεράσματα και πράξεις…
Ποιο είναι, κάθε φορά, το εφαλτήριο για τη δημιουργία ενός νέου έργου;
Ένα ερέθισμα από την πραγματικότητα που μας περιβάλλει και γεννά μέσα μας συναισθήματα και «αναμνήσεις» συναισθημάτων. Όταν πρόκειται για ιστορικό μυθιστόρημα, το εφαλτήριο είναι συνήθως ένα ερέθισμα από το σύγχρονο περιβάλλον που συνταιριάζεται αβίαστα στο μυαλό μου με κάτι που με εντυπωσίασε από τη μελέτη του παρελθόντος… Μία αίσθηση deja vu όταν το σύγχρονο ερέθισμα πέφτει στο βυθό των αναγνώσεων και των αναδιφήσεων της ιστορίας.
Υπάρχουν συνταξιδιώτες στο συγγραφικό σας ταξίδι;
Συνταξιδιώτες μου παντοτινοί στην περιπέτεια της γραφής είναι τα συγγράμματα των ερευνών μου. Συνταξιδιώτης μόνιμος του ταξιδιού μου, όταν αρχίσει η συγγραφή, είναι ο σύντροφός μου που περιμένει αδημονώντας να διαβάσει το κάθε κεφάλαιο που τελειώνω.
Ως πρώτος αναγνώστης του πρόσφατου έργου σας Ουμπάιντα, το καραβάνι των ψυχών, θα λέγατε για αυτό ότι…
Πρόκειται για ένα Ιστορικό Μυθιστόρημα που απευθύνεται σε Εφήβους και νέους. Διαδραματίζεται στη Μέκκα το 633 μ.Χ. , ένα έτος δηλαδή μετά το θάνατο του Μωάμεθ στη Μεδίνα (Γιαθρίμπ).
Ο Ουμπάιντα, Άραβας ιδιοκτήτης και αρχηγός καραβανιού, που τον στοιχειώνει ένα θανάσιμο μυστικό, περιμένει στο Παζάρι της Κάαμπα τους επιβάτες και τα εμπορεύματα για το προγραμματισμένο δρομολόγιο προς Ιερουσαλήμ που πέντε χρόνια νωρίτερα (628 μ.Χ.) έχει ανακαταλάβει ο Ηράκλειος από τους Πέρσες. Μαζί του βρίσκεται και ο παραγιός του, ο Ισμαέλ, αγορασμένος δούλος που έχει πληροφορηθεί το μυστικό του αφεντικού του αλλά προσποιείται ότι το αγνοεί. Αρχικά, εμφανίζονται δύο Ελληνίδες, η Σωσώ μαζί με την ανιψιά της Σωσάννα και αργότερα οι καλλιτέχνες Ισίδωρος και Ιουστίνος. Ανάμεσα στον Ισμαέλ και στη Σωσάννα γεννιέται μια αμοιβαία συμπάθεια, που υπογραμμίζεται από την προφητεία μιας περιπλανώμενης μάντισσας πως είναι γραμμένο να ζήσουν μαζί, αρκεί να σκοτώσουν πρώτα έναν τρικέφαλο δαίμονα. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού σε χωριά-κατακόμβες, εκπατρισμένες φυλές και φυλάρχους-φαντάσματα, ανάμεσα από φήμες για ανθρωποθύτες μάγους, θανατηφόρες ασθένειες και μυστηριώδεις εξαφανίσεις κοριτσιών το καραβάνι και οι πρωταγωνιστές του θα οδηγηθούν σε προορισμούς που δεν φαντάζονται αλλά και στη γνώση του κόσμου και του εαυτού τους. Παράλληλα παρουσιάζεται η περιπέτεια ενός νεανικού αταίριαστου έρωτα ανάμεσα σε μία αρχοντογεννημένη Ελληνίδα και σε έναν Άραβα σκλάβο, συνιστώντας ταυτόχρονα μια ιστορία ενηλικίωσης των νεαρών πρωταγωνιστών του.
Οριοθετήστε μας τα σημεία των οριζόντων του.
Η υπόθεση και η πλοκή του μυθιστορήματος, εκμεταλλευόμενες τη δεδομένη ιστορική συγκυρία, κατά την οποία αρχαίες θρησκείες (Ζωροαστρισμός) εκπνέουν και νέες (Ισλαμισμός) ανατέλλουν, καταδεικνύουν την εξαθλίωση (θυτών και θυμάτων) που προκύπτει από την εκμετάλλευση της δεισιδαιμονίας και τα αδιέξοδα της θρησκευτικής μισαλλοδοξίας αλλά και τη δύναμη των ανθρώπινων συναισθηματων και το μεγαλείο της ενσυναίσθησης.
Πόση μυθοπλασία χωράει στην αφήγηση ενός πραγματικού γεγονότος;
Πολλή… Όσον αφορά τα ιστορικά γεγονότα, η Μεγάλη Ιστορία μας δίνει τα γεγονότα και τις προθέσεις ή τις ενέργειες των επωνύμων πρωταγωνιστών, όπως αυτά προκύπτουν είτε από γραπτά των ιδίων είτε συγχρόνων τους είτε μεταγενέστερων ερευνητών και θεωρητικών. Ωστόσο, η για τη ζωή των ανώνυμων ανθρώπων οι πληροφορίες για τον βίο τους βρίσκονται στις «υποσημειώσεις» και στις «παραπομπές» των μεγάλων αφηγήσεων. Εκεί έρχεται η δημιουργικότητα του λογοτέχνη που αναπλάθει αυτό το ταπεινό και καθημερινό, αυτό που εντέλει προχωρά και εξελίσσει την ανθρώπινη ζωή και καθημερινότητα.
Αν ο λόγος ύπαρξης του μυθιστορήματος είναι να συγκρατεί τον «κόσμο του βιώματος» κάτω από έναν αέναο φωτισμό και να μας προστατεύει από τη «λήθη του είναι», η ύπαρξη του δεν είναι άραγε πιο αναγκαία σήμερα από ποτέ;1
Το βίωμα είναι κάτι αέρινο και άπιαστο. Το γεγονός καταγράφεται εύκολα και ερμηνεύεται ποικιλότροπα. Αλλά το βίωμα είναι κάτι που συχνά δεν ομολογείται, πρέπει να το μαντεύεις διαρκώς, να το αναδεικνύεις, να του δίνεις φωνή, γιατί αυτό τελικά είναι που μετρά και ζυγίζει την αξία των γεγονότων… .Όσο δύσκολο είναι να αναδειχθεί και να αποκτήσει φωνή, τόσο εύκολο, όμως, είναι να λησμονηθεί. Οι άνθρωποι δεν είναι αιώνιοι, οι γενιές εναλλάσσονται, γι’ αυτό πολύ εύκολα οι σημερινοί έφηβοι και νέοι παρασυρμένοι από την αίγλη της εξουσίας και της επιβολής προσαρτούν τις ζωές τους στο άρμα μισαλλόδοξων και μισάνθρωπων ιδεολογημάτων.
Ποια είναι η δική σας θέση σχετικά με τον ρόλο του μυθιστορήματος στο παρόν και το μέλλον;
Η μυθοπλαστική δύναμη του μυθιστορήματος είναι αυτή που μπορεί να μεταγγίσει την ανθρώπινη εμπειρία, το τραυματικό συλλογικό βίωμα με τρόπο υγιή και γοητευτικό ταυτόχρονα.
Αν ήσασταν προ του διλλήματος να προικοδοτήσετε με κάτι τον κόσμο, τι θα ήταν αυτό;
Η ενσυναίσθηση και η αποδοχή.
Ένας τίτλος–στίχος ως δείκτης του μέλλοντος;
«Γυρίζω την πλάτη μου στο μέλλον….»
Κι ένας αγαπημένος;
«Όλα είναι ίδια αν δεν αγαπάς…»
- Μίλαν Κούντερα, Η τέχνη του μυθιστορήματος ↩︎
