Κριτική προσέγγιση για την ποιητική συλλογή «Αυτή, το άτομο μηδέν» της Γεωργίας Βεληβασάκη, εκδόσεις Σμίλη.
Η νέα ποιητική συλλογή της Γεωργίας Βεληβασάκη, Αυτή, το άτομο μηδέν συγκαταλέγεται στην σύγχρονη ποίηση διαμαρτυρίας όπου το άτομο πασχίζει να επικρατήσει στην εικονική εποχή της ψηφιακότητας ως αυτόνομη μονάδα έξω από συλλογικές και κοινωνικές διεργασίες. Ως άτομο εντός ενός παραλόγου- κατά τον Σαρτρ, όπου η απελευθέρωση του περνά μέσα από τον διαβρωτικό φακό μιας αλοτροιωμένης κοινωνίας. Θα λέγαμε ότι το σώμα αποτελεί την πρώτη ύλη στην ποίηση της Βεληβασάκη. Το άτομο σταματά να συνδέεται άμεσα με το σώμα του, αντιμετωπίζοντας το ως χρηστικό προς ανάλωση αντικείμενο.
Ως κάτι πέραν της φύσης του, ξένο. Αυτή είναι το corpus μιας εμπειρικής πειραματικής, avant-garde, συλλογής – για την εποχή- η οποία αναδεικνύει την έμφυτη οπτική της ταυτότητας και την μετάπλαση στην συνέχεια του θηλυκού γένους μέσου του ποιητικού μετασχηματισμού. Τουτέστιν το θηλυκό γίνεται από ενσώματη γυναίκα, η ανθρώπινη φύση που αναζητά την νοηματοδότηση της ύπαρξης, η χώρα που αναμετράται με το τραύμα παρόντος και παρελθόντος.
Οι επώδυνες ποιητικές εικόνες που αναφέρονται στη θηλυκή εμπειρία και το θηλυκό τραύμα, μέσω ενός πειραματισμού με τη γλώσσα και τη μορφή αποτελούν για την ποιήτρια την βιογραφική της καλλιτεχνικής καταγωγή. Εκεί όπου η ενσώματη αναπαραστατική διάδραση συναντά τον αιχμηρό ποιητικό λόγο. Σε μια συνθήκη όπου η ποίηση που γράφεται έχει ήδη δραματοποιηθεί με τα εκφραστικά εργαλεία της performance poetry. Ως προς την μορφή κυρίαρχο ρόλο παίζει η διάσπαση του στίχου και της γλώσσας εν είδει απεικόνισης ψυχικών και αισθηματικών θραυσμάτων. Οι έντονες οπτικές και τυπογραφικές επιλογές (διαγραφές, διαφορετικοί τόνοι χρώματος, σκηνικές επιτελέσεις) υπερβαίνουν τις παραδοσιακές φόρμες ποίησης. Η Γεωργία Βεληβασάκη άλλωστε υπηρετεί μια ποιητική λειτουργία που εκκινεί από την κάθαρση της αρχαίας τραγωδίας υπηρετώντας πιστά μια ποιητική επιτέλεση που κατατείνει στην δραματουργία.
Στο παρόν έργο διακρίνεται καθαρά η διαλεκτική σχέση σώματος βίας και ταυτότητας ως ένα διαχρονικό επίδικο εντός του οποίου και ο σύγχρονος άνθρωπος καλείται να οριοθετήσει αξίες και ανάγκες με απώτερο στόχο την χειραφέτηση του. Μέσω του παραπάνω σχεσιακού πλέγματος οδηγούμαστε στην αποδόμηση της γλώσσας κάτι που γίνεται φανερό στην ποίηση της Βεληβασάκη. Έτσι δίχως γλωσσικό κώδικα η ύπαρξη οδηγείται στην κενότητα, κι η αναζήτηση ταυτότητας σε μια ρευστή παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα ανάγεται στο βασικό ζητούμενο. Ένα ζητούμενο που καλείται ο αναγνώστης πλέον να επιλύσει με την όποια δυνατότητα πρόσληψης διαθέτει. Στην συνέχεια επιλέγουμε κάποια αποσπάσματα αντιπροσωπευτικών ποιημάτων τα οποία αναδεικνύουν τον λόγο και το ύφος της συλλογής, Αυτή, το άτομο μηδέν.
– «Ιδιώνυμος χώρα»
Στην ηρεμία των κυμάτων
πολτοποιούνται οι ουρανοί
το λάπτοπ γέμισε νεκρούς
ταχείας καύσης
πέραν τούτων
επανακάμπτουν ιδιώνυμα
κατά των λεξιβατών
…Ολάνοιχτοι οι νεφροί πάλι και πάλι
Πληρώθηκε ο πληρών σε ένα αζιμούθιο
Και τώρα θα σας πω το μυστικό:
σε τούτα τα ποιήματα
ευδοκιμούν παράξενα όντα
[έντομα ή φυτά ή πουλιά ή ψάρια ή]
από ένα σπίτι όρθιο ακόμη ·
ανάμεσα τα σύμπαντα του
[μέσου] ψηφιακού αναγνώστη.
Εδώ φαίνεται η πειραματική χρήση εικόνων, ψηφιακών και φυσικών στοιχείων, θρυμματισμένων μορφών και παραδοξολογίας.
-«Ανατροφοδοτημένη»
Από παιδί έτρωγε τις λέξεις της.
Ήταν η κανονική της τιμωρία.
Όσο μεγάλωνε τις έπιανε από τα σημεία στίξης
τις έσερνε στα πεζοδρόμια και τα fora
τις επιμήκυνε μέχρι τις άκρες των χειλιών
τις ζύμωνε με φωτοβόρες αντιστάσεις
τις μούσκευε στο λιβυκό της σώμα
κι ώς να φανεί το παραξένισμα
μ΄ ένα πλατάγισμα της γλώσσας
τις διέλυε.
Έρχονταν κι άλλοι.
Έπειτα από την παράθεση των αποσπασμάτων συμπερασματικά μπορούμε να ισχυριστούμε ότι ο λόγος και το ύφος συγγενεύουν με την επιτελεστική ποίηση, σημείο αναφοράς για την καλλιτεχνική διαδρομή της ποιήτριας. Ο «θραυσματικός» αποδομημένος ποιητικός λόγος συναντά την ανάγκη που ενυπάρχει στην θηλυκή μετάπλαση του Είναι για ανεύρεση σύγχρονου νοήματος στην παγκόσμια ρευστότητα που κυριαρχεί, απόκτηση ταυτότητας έναντι μιας άγονης εικονικής ψηφιακότητας για μια ποίηση που προσεγγίζει εγγύτερα και σε βάθος μια μονήρη ανθρώπινη οντότητα που έχει ανάγκη να επικοινωνήσει, να σχετιστεί και να υπάρξει πέρα από το διαβρωτικό βλέμμα των άλλων. Χειραφετημένη και πραγματική.
https://simiomatario.gr/category/zoi-texni-life-art/logotexnia/to-simiomatrio-tou-sotiri-nousia
