Λογοτεχνική δράση 2026:«Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας»
O Αχιλλέας Κυριακίδης καταθέτει το χαρακτηριστικό απόσπασμα από τη νουβέλα «Κωμωδία» στην τοιχογραφία της λογοτεχνικής δράσης 2026
… Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας…
που διοργανώνει το περιοδικό ΣημειΩματάριο.
Ο τίτλος της δράσης αντλήθηκε από το ποίημα του Γιώργου Μπλάνα «ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ», καθώς αποτυπώνει με ακρίβεια τον προβληματισμό και την κριτική σκέψη της ομάδας μας σχετικά με τη θέση και τη στάση του ανθρώπου στο σύγχρονο κοινωνικό γίγνεσθαι.
Κωμωδία
νουβέλα 2010 ― απόσπασμα
[…]
Ξύπνησε από έναν ύπνο ήσυχο, βαθύ και, αν έκρινε απ’ το φως της μέρας που έλουζε το δωμάτιο, πολύωρο. Ναι, ήταν το πρώτο που σκέφτηκε, αλλά ποιας μέρας; Ή ποιας χρονιάς ή ποιου αιώνα θα μπορούσε να εκτοξεύσει το φαρμάκι ο νους του αν είχε διαβάσει το Ριπ Βαν Ουίνκλ. Στον Δ.Χ., όμως, ακόμα κι αυτή η υποτυπώδης μεταφυσική διερώτηση περιορίστηκε στις διαστάσεις μιας μονοδιάστατης απορίας που, συν τοις άλλοις, είχε φυτρώσει γαρνιρισμένη και μ’ έναν πονοκέφαλο ήπιο μεν, αλλά πονοκέφαλο.
Άπλωσε τυχαία το αριστερό του χέρι για να τεντωθεί, και τα δάχτυλά του έψαυσαν μια λεία και τρυφερή επιφάνεια, μια περιοχή δερμάτινη, ελαφρά νοτισμένη με τη δρόσο του ένυπνου ιδρώτα, κι ύστερα, ανηφορίζοντας με εφηβική αδεξιότητα, ψηλάφησαν τις μαλακές και ελαστικές εξάρσεις με τις ηδονοφόρες απολήξεις των θηλών μιας γυναίκας πλαγιασμένης με το πρόσωπο αντικριστά σ’ ένα ταβάνι απροσδιορίστου χρώματος, απροσδιορίστου ύφους, απ’ το οποίο ένα ισχνό καλώδιο κατέβαζε ιταμά ώς το νοητό κέντρο του γύψινου κύβου έναν γυμνό γλόμπο. Γυμνή ήταν κι η γυναίκα δίπλα του, ωραία με το κορμί παραδομένο ανάσκελα κι ένα αμυδρό χαμόγελο στα χείλη που ποιος ξέρει τι ηδονές και ευδαιμονίες ψέλλιζαν πριν κλείσουν για ύπνο.
Η γυναίκα αναδεύτηκε με μια νωχέλεια που, αν δεν ήταν ασυνείδητη, θα μπορούσε κανείς να της προσδώσει λαγνεία, πόσο μάλλον όταν η αντίδραση της επιδερμίδας της στους τυχαίους δακτυλισμούς του άνδρα ήταν ν’ αναρριγήσει ελαφρά, ενώ το κεφάλι έγερνε προς τα πίσω, εκπτύσσοντας μια περιοχή λαιμού όπου, αραιά και διάσπαρτα, λαμπύριζαν δυο-τρεις σταγόνες. Τίποτα δε σαλεύει τις φτηνές βαμβακερές κουρτίνες μπροστά στ’ ανοιχτό παράθυρο, τα σεντόνια είναι στα πόδια τους κουβαριασμένα, στο λευκό μαρμάρινο δάπεδο φωνάζει ένα κουκούτσι από καρπούζι, απ’ την εικόνα λείπει ανεμιστήρας. Καλοκαίρι.
Θα μπορούσε να είναι το εξοχικό στο Κιάτο· να είναι το βορινό παράθυρο απ’ όπου τρύπωναν οι κολπικές αύρες του Κορινθιακού· η μεσόπορτα με το πρησμένο ξύλο απ’ όπου εμφανιζόταν η πρωινή μητέρα με το ξύπνημα έτοιμο· το ταβάνι με τις τέσσερις ρωγμές που έμειναν τέσσερις· εκείνη η απομεσήμερη ραστώνη που σε ξέβραζε στο θερινό με περιπέτεια και Sinalco. Θα μπορούσε, αλλά δεν ήταν.
Απ’ έξω ερχόταν μια μυρωδιά κοπριάς και πρόωρου καύσωνα. Ο Δ.Χ. γύρισε στο αριστερό του πλευρό και, στηριγμένος στον αριστερό του αγκώνα, έπιασε να περιεργάζεται τη γυναίκα. Σαν να μην ήθελε να την ξυπνήσει, προσπάθησε να περιορίσει τις δεξιές του χειρονομίες στα απολύτως απαραίτητα ή επείγοντα, όπως να ξύσει με απαλές κινήσεις τη γούβα κάτω από το γόνατό του πριν αναπτυχθεί ένας αναίτιος ξαφνικός κνησμός, ή να βεβαιωθεί ότι αυτό που αισθανόταν να διέπει όλο του το σώμα εκείνη τη στιγμή, δεν ήταν παρά μια απροσδόκητη, ταχυφλεγής, αλλά απολύτως ευεξήγητη, στύση.
Όταν, όμως, επιχείρησε να ανακουφίσει λίγο αυτή την υπογάστρια πίεση, πιέζοντας το ορθωμένο φύλο του πάνω στον εύσαρκο μηρό της γυναίκας, εκείνη άνοιξε τα μάτια και, χωρίς να τον κοιτάξει, είπε κάτι για την περασμένη νύχτα που ο Δ.Χ. δεν ήταν σε καμία θέση να διαγνώσει αν ήταν ψόγος ή εγκώμιο. «Δεν είπα τίποτα κακό» κατάλαβε η γυναίκα που την έλεγαν Αριάδνη – «Αριάδνη από το Νίτσα», όπως συνήθιζε ν’ αστειεύεται.
Η Αριάδνη είχε γεννηθεί στην Κωνσταντινούπολη κι ήταν δεν ήταν δεκαοκτώ χρονών όταν η οικογένεια, ένα χρόνο μετά τη Σεπτεμβριανή λαίλαπα, ήρθε πρώτα στη Θεσσαλονίκη, πλημμελής, κι έπειτα από έξι μήνες, με την ενσωμάτωση του μεγάλου γιου, κατέβηκε στην Αθήνα, όπου ο πατέρας έσπευσε να συνεταιριστεί με τον πρώτο τυχόντα εξάδελφο του πρώτου τυχόντος κουμπάρου της πρώτης τυχούσας κουνιάδας, άνοιξε ένα διεδρικό κουρείο σε μια στοά της Δραγατσανίου, είδε τον πρώτο αποτυχόντα συνεταίρο του να χάνει τα μαλλιοκέφαλά του στα χαρτιά και να εξαφανίζεται, κι αφού έζησε τη μεγάλη κρίση των κουρέων, γενικώς, με την απροκάλυπτα εχθρική μόδα της τριχώδους δεκαετίας, αλλά και την εξίσου μεγάλη κρίση των κουρέων της περιοχής, ειδικότερα, με τα συλλαλητήρια που απέκλειαν με συχνότητα εναλλαγής πρωθυπουργών την Πλατεία Κλαυθμώνος, πέθανε τρεις μέρες πριν η Αριάδνη, στα είκοσι εννιά της πια, ανοίξει το παράθυρο του ισόγειου διαμερίσματός τους και πηδήξει στο χαμηλό κενό προς άγνωστη κατεύθυνση, μια Παρασκευή που τα ραδιόφωνα έδιναν έναν ζοφερά στρατιωτικό ρυθμό στο θάνατο του Λαζάρου.
Δύο χρόνια πριν, σ’ ένα απ’ αυτά τα ιουλιανά συλλαλητήρια, τον είδε να σωριάζεται στα πόδια της και φώναξε Ο Σωτήρης!, καθώς ο τόπος γύρω βούιζε κι έξυνε το θυμό του στην ακμή Σταδίου-Χρήστου Λαδά, κι η νύχτα σωριαζόταν πάνω τους βαρύτερη από στίχο νομπελίστα που σωπαίνει, εκείνη ήταν που φώναξε Ο Σωτήρης! και Σηκώστε τον!, κι ύστερα τον έχασε κι αυτή όπως όλοι, είκοσι του μηνός και μία, μηδενός αγίου εορτάζοντος.
Λίγο αργότερα και φεύγοντας δρομέως από τον τόπο του εγκλήματος, μακριά από τεχνικές καταστολής και τεχνητά δάκρυα, η Αριάδνη άκουγε να την ακολουθούν δύο βήματα που, μέσα στο αγωνιστικό τρεχαλητό της, δεν είχε την ψυχραιμία να τα θεωρήσει σύμμαχα, δεν είχε καθαρό μυαλό για να σκεφτεί ότι κανένας μπάτσος δε θα ’κανε τον κόπο να πάρει στο κυνήγι ένα κορίτσι μόνο και μόνο για να ’χει να το λέει ότι είχε πάρει στο κυνήγι ένα κορίτσι, αλλά όταν έφτασε εκεί όπου η ομηρική ανηφόρα πιάνει να κλιμακώνεται ανυπόφορα, σταμάτησε να συμμαζέψει τις ανάσες της, γύρισε το κεφάλι της με θάρρος, κι αντί για Μέδουσα ένστολη ή δεν ξέρω τι, είδε έναν νεαρό σκυμμένο στη γωνία με τη Σκουφά, σχεδόν γονυπετή, με το ’να χέρι στην καρδιά σαν να ορκιζόταν, να βγάζει με πηγαίους σπασμούς τ’ αέρια που τον είχαν φαρμακώσει.
Ο Δ.Χ. είχε ξαναδεί την Αριάδνη σε δυο-τρεις συγκεντρώσεις της ΕΦΕΕ, είχαν διασταυρωθεί αμφιθεατρικά στο Σαριπόλου, αλλά δεν της είχε μιλήσει ποτέ. Τον έθελγε αυτό το ηθικό και ιδεολογικό της παράστημα, σε συνδυασμό μ’ ένα παρουσιαστικό που απέπνεε ένα σφριγηλό θάλλος, και μ’ ένα βάδισμα που θαρρείς και, σαν κραταιός εχθρός που εισβάλλει απρόσκοπτος, σφετεριζόταν σπιθαμή προς σπιθαμή το μέλλον των ανθρώπων. Θα ’θελε να το μοιραστεί μαζί της αυτό το μέλλον που φάνταζε βιολογικά ατέρμονο και μαθηματικά άφθαρτο, και, μετά από εκείνη τη δακρυγενή πρώτη τους συνάντηση, το μοιράστηκε όντως. Για λίγο το κράτησαν κρυφό –κι απ’ το Πανεπιστήμιο κι απ’ τη Νεολαία κι απ’ όλους–, μα όταν η Αριάδνη, τρεις μέρες μετά από το θάνατο του πατέρα της, το ’σκασε εμβατήρια απ’ το σπίτι της για να μη συλληφθεί, ο Δ.Χ. την έκρυψε – για μια βδομάδα, σ’ ένα ξενοδοχείο στη Μάρνη· για δύο μήνες, στο εξοχικό του Κιάτου όταν άδειασε από Πάσχα· κι ύστερα, όταν καλοκαίριασε, στην γκαρσονιέρα ενός συμφοιτητή από το Αμύνταιο, δυνάμει αριστερού και ποιητή. Όταν τα πράγματα φάνηκε να ηρεμούν, η Αριάδνη επέστρεψε στο πατρικό της για να συνεχίσει το πένθος.
Tώρα γύρισε κι εκείνη πλευρό κι ήρθε αντιμέτωπη με τον Δ.Χ., ο οποίος ένιωθε τον πόθο του να εξαχνώνεται πιο γρήγορα κι απ’ το αποτύπωμα του φλιτζανιού στον Καθρέφτη του Ταρκόφσκι που θα έβλεπε τρία χρόνια αργότερα. Σήκωσε τρυφερά το αδέσμευτο χέρι της και του χάιδεψε τη μικρή ουλή κοντά στο δεξί του φρύδι. «Σε καταλαβαίνω» είπε, «αυτό είπα. Αλλά θα μας δει το παιδί.»
Κατά κάποιον απηνώς μαγικό και μεταφυσικό τρόπο, το παιδί και η ουλή γεννήθηκαν ταυτόχρονα. Νοέμβριο του 1973, λίγο πριν αποχωρήσει ο Σκορπιός, η Αριάδνη μεταφέρθηκε στο μαιευτήριο με σπασμένα νερά, ενώ, την ίδια στιγμή, ο Δ.Χ. απαξιούσε περήφανα ν’ απαντήσει σε ρητορικά ερωτήματα που του έθεταν οι γνωστοί πολύκροτοι, έμπειροι ανοικτίρμονες, με δάχτυλα χοντρά που χτύπαγαν δυο-τρεις φορές τον άφιλτρο Άσσο στο πλακέ πακέτο πριν σε χτυπήσουν με το δαχτυλίδι του παράμεσου, χοντρό κι αυτό σαν το δάχτυλο. Δεν ξέρω άλλη λέξη που να είναι μοναχή της τόσο ειρωνική, είχε πει ο Δ.Χ. στον μπάτσο-ανακριτή που του το ’παιζε και διανοούμενος, με τσιτάτα Καζαντζάκη και αφορισμούς μεγέθους Νασρεντίν. Και ποια είναι αυτή η λέξη, ρε μαλάκα; τον είχε ρωτήσει ο διανοούμενος homo erectus. – Η λέξη «ασφάλεια», είχε προλάβει να πει ο Δ.Χ., πριν νιώσει να κυλάει στο μάγουλό του το αυλάκι το αίμα απ’ το μονόπετρο στο φρύδι.
Όταν πρωτοείδε το παιδί, δέκα μέρες αργότερα, έβαλε τα κλάματα. Έκλαψε λυγμικά, γοερά, απελευθερωμένα κι απελευθερωτικά, έτσι όπως λένε όλοι πως κλαίνε πάντα οι άνδρες που όπως λένε όλοι δεν κλαίνε ποτέ. Πάντα-Ποτέ: οι δύο πόλοι ανάμεσα στους οποίους είχε χτυπηθεί η ζωή του ώς τότε, σαν ξετρελαμένο τελεφερίκ που ανεβοκατέβαινε τον καιρό ανεξέλεγκτα. Πάντα: ο έρωτας, η ιδέα, η γνώση, το αισιόδοξο πρόσημο στη σκέψη. Ποτέ: η προδοσία, ο φόβος, το σκόπιμο χαμόγελο, η απάρνηση.
Το παιδί δεν μπήκε εκείνο το πρωί στην κρεβατοκάμαρα των γονιών του. Είχε μπει, όμως, πριν από δύο νύχτες, για να κλαυτεί που δεν τον άφηνε να κοιμηθεί ένα όνειρο (ο Δ.Χ. είχε σημειώσει τη χαριτωμένα αυθόρμητη παραδοξολογία – «Κάπου θα μου χρειαστεί» είχε σκεφτεί, σαν να ’ξερε ότι σε λίγα χρόνια θα προσεδαφιζόταν στο ρεαλιστικά μαγικό κοσμοδρόμιο του μαγικού ρεαλισμού), και θα ξανάμπαινε πολύ πολύ αργότερα, στα δεκαεννιά του, για ν’ αναγγείλει τον απογαλακτισμό και τη φυγή του.
Μέχρι τότε, πάντως, θα έχουν συμβεί: μια ανόρεχτη άσκηση συμβουλευτικής δικηγορίας στους κόλπους μιας Τράπεζας που έμελλε να πέσει στον γκρεμό με την ίδια ορμή με την οποία είχε αναρριχηθεί στο χείλος του· μια εντυπωσιακή, όσο και απροσδόκητη, κριτική επιτυχία στο πρώτο συγγραφικό του εγχείρημα· ο Ταρκόφσκι, ο Μπόρχες και το Κοντσέρτο για κλαρινέτο του Μότσαρτ· ένας ιάσιμος όγκος που έφερε τις καρκινικές παλινδρομίες του στο σώμα της Αριάδνης κι ύστερα ιάθηκε· η αγορά ενός διαμερίσματος στο κέντρο της Αθήνας, στη Νεάπολη, κι ενός εξοχικού στην ενδοχώρα μιας μικροαστικής λουτρόπολης· το Εκατό χρόνια μοναξιά· μια πολύμηνη κρίση υπαρξιακού πανικού που εκδηλώθηκε με νύκτιες άπνοιες και άλλα κορυφαία άγχη· μια μικροεπέμβαση που παραλίγο να τον οδηγήσει σ’ έναν γελοίο μικροθάνατο από σηψαιμία· ένα λογοτεχνικό βραβείο· κι άλλο ένα.
Ένα βράδυ, τους επισκέφθηκε ένας παλιός φίλος. Χρόνια είχε να τους δει, αλλά εκείνοι, αυτόν και τις ιδέες του τους έβλεπαν συχνά, να συνθλίβονται σε τηλεοπτικά παράθυρα σαν μύγες σε ταχύπλοα παρμπρίζ. Εκπροσωπούσε μια ομάδα αριστερών διανοουμένων η οποία είχε αποσχιστεί από το ΚΚΕ και οι αρχές της οποίας συμπλέκονταν υπογείως με κάτι δυτικού τύπου ορθοδοξίες που αγιοποιούσαν τον Γκράμσι κι έδειχναν εντελώς απρόθυμες να αναψηλαφήσουν, έστω, την υπόθεση των σταλινικών εκκαθαρίσεων.
Είχε συλληφθεί στις αρχές της δικτατορίας, πριν ακόμα δράσει, αφέθηκε ελεύθερος στους δύο μήνες, έδρασε, συνελήφθη, βασανίστηκε, δικάστηκε, καταδικάστηκε, αποφυλακίστηκε με τη δεύτερη αμνηστία του Παπαδόπουλου, συν-οργάνωσε τη Νομική, μεταξύ άλλων, συνελήφθη μετά το Πολυτεχνείο, βασανίστηκε, εκτοπίστηκε στη Γυάρο, ξεμπάρκαρε στην πόλη της αγαπημένης του ομάδας τρεις μέρες μετά από τη θριαμβική προσγείωση του γαλλικού αεροπλάνου. Παπαδημητρακόπουλος. Εκ Κιάτου Κορινθίας. Καθηγητής Φιλοσοφίας της Ιστορίας στο Καποδιστριακό. Επώνυμος Αλκοολικός. Το βράδυ που ήρθε να τους δει, είχε μαζί του ένα πλακέ μεταλλικό μπουκάλι στην κωλότσεπη, ένα άλλο, γυάλινο, δωρικό, σε συσκευασία παραλληλόγραμμης αβρότητας, κι ένα ήδη τραύλισμα.
Δύο μπουκάλια μπέρμπον, το ένα απ’ τα οποία ήταν το δώρο, ένα μαύρο Rip van Winkle στην ακμή της εφηβείας του, εξαντλήθηκαν σε αναμνήσεις μονορούφι και άλλες βιαιοπραγίες, που ανάγκασαν την Αριάδνη να επινοήσει τρία προσχήματα για να τους αφήσει μόνους. Κι έμειναν μόνοι, αλλά για λίγο μόνοι μόνοι, δηλαδή καθένας μόνος του, δηλαδή καθένας με τη δική του, αδιαίρετη μοναξιά. Κάποια στιγμή, όμως, Δεν πάει άλλο, είπε ο καθηγητής χωρίς να αναλυθεί σε λεπτομέρειες, να εξηγήσει τι δεν πήγαινε άλλο, πού δεν πήγαινε τι. Μια μικρή αλλά διάχυτη απελπισία συνόδευε τις αβέβαιες χειρονομίες του, χρωμάτιζε τα λόγια του και τις βουρβονικές του αναθυμιάσεις. Δεν πάει άλλο, μα ούτε εκείνος ήξερε πού πήγαινε όταν σηκώθηκε και, κάνοντας μια αθέλητη επίδειξη υποδειγματικής αστασίας, στηρίχτηκε για λίγο στο μπράτσο του Δ.Χ. που είχε σπεύσει ν’ αποτρέψει την κατάρρευση, κι ύστερα σωριάστηκε ξανά στον καναπέ απέναντι απ’ την τηλεόραση, τον ίδιο καναπέ απ’ όπου ο Δ.Χ. και η Αριάδνη τον είχαν δει συχνά, στόχο δισδιάστατης θρασυδειλίας.
Δεν ξέρουμε τι έγινε εκεί πίσω, ψεύδισε μετά από λίγο, ανοίγοντας πρώτη φορά τα μάτια μετά από την πανωλεθρία του στη μάχη να σταθεί όρθιος, Δε θα μάθουμε ποτέ τι σκατά νομίζαμε ότι κάναμε κοιτάζοντας μπροστά, τι σόι ζωή πιστέψαμε ότι έστρωναν για μας τόσες επαναστάσεις, τόσοι θάνατοι, πολλοί νεκροί ρε φίλε, όποιος πρόλαβε έζησε, αυτά έλεγε ο καθηγητής Φιλοσοφίας της Ιστορίας μια νύχτα που ο Δ.Χ. τον κοίταζε από τα ρηχά μιας ήπιας μέθης και σώπαινε σιωπή μεγάλη, τη νύχτα που απ’ το διπλανό δωμάτιο η Αριάδνη τον κρυφάκουσε να λέει Κι αυτή η συνείδηση να θέλει να πει όχι, μια φορά να πει όχι αλλά πού, έρχεται αυτό το γαμημένο ναι που δεν το καταδέχονται ούτε οι υποσημειώσεις, κι ύστερα τη φωνή του Δ.Χ. που δεν την είχε ξανακούσει έτσι απότομα νηφάλια, Ναι αλλά η μεγάλη λογοτεχνία γράφτηκε με τα ναι, Με τα μεγάλα ναι, επανέλαβε, κι ο άλλος είπε Και τι σημαίνει αυτό, Τι θες να πεις μ’ αυτό, επανέλαβε κι εκείνος για να μην υπολειφθεί, και τότε ακούστηκε να σπάει ένα ποτήρι, Δεν πειράζει, άσ’ το, άσ’ το! είπε ο Δ.Χ. που δεν κρατιόταν, που ήθελε να του απαντήσει, να του πει τι ήθελε να πει, ενώ ο καθηγητής κοιτούσε το αίμα που έτρεχε στην παλάμη του νωπό και κόκκινο σαν αίμα, Να φέρω κάτι, είπε ο Δ.Χ. χωρίς να κάνει καμία κίνηση, κι ο άλλος, πιάνοντας σφιχτά τον καρπό του, σήκωσε το χέρι του ψηλά και το κοίταζε στο φως σαν να μην το γνώριζε, ενώ το αίμα συνέχιζε να κάνει αθόρυβα τη δουλειά του, δηλαδή να κυλάει, Κοίτα δρόμους που παίρνει, είπε, και μετά, Ιστορία είναι μόνο το κόψιμο – όλα τ’ άλλα, κάν’ τα ό,τι θέλεις.
Αυτό, λοιπόν, είναι η λογοτεχνία, αν θες να μάθεις: το αίμα των γεγονότων, είπε ο Δ.Χ. κι έφερε το χέρι δίπλα στο δεξί του φρύδι, εκεί όπου θα μπορούσε να είναι μια μικρή ουλή αλλά δεν ήταν.
«Ξέρω ότι μ’ έδωσες» είπε ο καθηγητής Φιλοσοφίας της Ιστορίας Παπαδημητρακόπουλος. «Μετά τη Νομική. Το ξέρω.»
Ο Αχιλλέας Κυριακίδης γεννήθηκε το 1946 στο Κάιρο. Έχει εκδώσει 9 συλλογές διηγηµάτων και µικρών πεζών, 3 νουβέλες και 3 συλλογές δοκιµίων για τη λογοτεχνία και τον κινηµατογράφο. Έχει µεταφράσει πάνω από 140 έργα γαλλόφωνης, ισπανόφωνης, αγγλόφωνης και ιταλόφωνης λογοτεχνίας, ανάµεσα στους συγγραφείς των οποίων καταλέγονται και οι: Χόρχε Λουίς Μπόρχες, Λουίς Σεπούλβεδα, Ζορζ Περέκ, Ρεµόν Κενό, Ζαν Εσνόζ, Χούλιο Κορτάσαρ, Ουίλιαµ Φόκνερ, Έρνεστ Χέµινγκουεϊ, Τζ. Ντ. Σάλιντζερ.
Έχει γράψει τα σενάρια 3 ταινιών µεγάλου µήκους και έχει σκηνοθετήσει 11 ταινίες µικρού µήκους σε δικά του σενάρια. Έχει τιµηθεί µε το Κρατικό Βραβείο Διηγήµατος 2004 (Τεχνητές αναπνοές), µε το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης 2006 (Μπόρχες, Άπαντα τα πεζά) και το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης 2018 (Κορτάσαρ, Κουτσό), µε το Βραβείο Μετάφρασης του Ιδρύµατος Καβάφη 2007 (Αλ Ασουάνι, Το Μέγαρο Γιακου-µπιάν), µε το Βραβείο Μετάφρασης Γαλλόφωνης Λογοτεχνίας 2009 (Μοντιανό, Στο cafe της χαµένης νιότης) και µε το Βραβείο Μετάφρασης Ισπανόφωνης Λογοτεχνίας 2015 (Βάσκες, Ο ήχος των πραγµάτων όταν πέφτουν). Είναι επίτιµος διδάκτωρ του Ιονίου Πανεπιστηµίου, Τµήµα Μετάφρασης και Διερµηνείας, επίτιµος διδάκτωρ του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου, Τµήµα Γαλλικής Φιλολογίας, Officier της Τάξεως των Τεχνών και των Γραµµάτων του Γαλλικού Κράτους.
Αναζητώντας στο σκοτάδι ένα κοινό όραμα
Σκοπός της δράσης «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας» είναι η δημιουργία ενός πεδίου διαλόγου, προβληματισμού και ουσιαστικής επαφής του κοινού με τα έργα, γύρω από ένα ζήτημα τόσο ευαίσθητο και καίριο όσο η ανθρώπινη υπόσταση και η θέση του ανθρώπου στον σύγχρονο κόσμο.
Το περιοδικό ΣημειΩματάριο θα αναζητήσει στο βάθος των λέξεων κάθε συμμετοχής στη λογοτεχνική δράση του 2026, με τίτλο «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας», το όραμα που διατρέχει τα κείμενα και θα επιχειρήσει να αναδείξει τις βαθύτερες, συχνά, αθέατες πτυχές τους, συνθέτοντας ένα ενιαίο έργο. Το έργο αυτό θα παρουσιαστεί εντός του 2027, σε συνδυασμό με το αφιέρωμα προς τιμήν του ποιητή Γιώργου Μπλάνα.
Το περιοδικό ΣημειΩματάριο διευκρινίζει ότι η δράση δεν συνδέεται με βραβεία ή λογοτεχνικούς διαγωνισμούς ούτε προϋποθέτει οποιαδήποτε μορφή οικονομικής ή άλλης συναλλαγής. Η ευθύνη για την αυθεντικότητα των κειμένων και την άδεια χρήσης των φωτογραφιών τα οποία θα δημοσιευθούν βαρύνει αποκλειστικά τους συμμετέχοντες συγγραφείς που τα υπογράφουν. Το περιοδικό διατηρεί το δικαίωμα να τροποποιήσει ή να καταργήσει τους όρους και τις προϋποθέσεις της δράσης, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο, ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες. Τέλος, το ΣημειΩματάριο αποποιείται κάθε ευθύνη για τυχόν καταχρηστική εκμετάλλευση της δράσης από συμμετέχοντες ή μη, συλλόγους, φορείς ή οποιοδήποτε άλλο κακόβουλο πρόσωπο ή στοιχείο.
Η ποίηση και η πρόζα δεν είναι Ονειρευτές
ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ
Δίκαια ζητάς ν’ αποτινάξω κάθε σκέψη αναβολής,
καθετί το βολικό και να παλέψω.
«…στον κόσμο αυτόν ριχτήκαμε σαν ξένοι·
κι αν όχι ήδη ανεπαρκείς
απ’ τη δριμύτητα της πτώσης επαρκώς σημαδεμένοι…»Όμως τα λόγια σου με ξάφνιασαν σχεδόν.
Γυμνός ακόμα απέναντι στη μοχθηρία του λόγου,
δεν έχω ν’ αντιτάξω παρά την άκαρπη προφάνεια
μιας σάρκας επιβλητικής.
Πάντα με κείνα τα υστερόβουλα:
«Τις αναποδιές που συνάντησα τις αποσιωπώ!»
και «Μονάχα τη φιλοσοφία αγαπώ!»
Ύστερα «Ας κάνει ο καθένας τη δουλειά που ξέρει!»
Ασφαλώς, θα συμφωνήσεις πως δεν γίνεται
να πάρεις πίσω τον δρόμο
που σε οδήγησε στην επικράτεια της φωνής σου,
ούτε να εγείρεις αξιώσεις
σε κάθε επιτυχή χρησικτησία της σιωπής σου.(Η Σκέψη παραείναι ασθενική
για να τολμήσει το αληθές του λόγου της
και η Πράξη: επίδειξη μιας άγνοιας παρηγορητικής).Λοιπόν, με ποιας ακύρωσης την ένταση
να διασύρεις την πληγή σου;Βλέπεις πως μου απομένει η σιωπή.
Όσο κι αν είναι δύσκολο εντέλει να σωπάσω,
σ’ αυτήν την απροκάλυπτη ολιγαρχία των πραγμάτων:
εξαγριώνονται συχνά, με την αδέκαστη ευκρίνεια τους
κάτι περισσότερο από ενοχή για τη σαφήνεια
όσων δεν θέλησα ποτέ να πω:
χνάρια μιας απουσίας μάχιμης εντούτοις.
Πιάσε εσύ το νήμα απ’ την αρχή.
Βγάλε συμπέρασμα
απ’ αυτόν τον κουρνιαχτό των φαντασμάτων.
Εγώ τουλάχιστον δεν είμαι από πέτρα·
κι η ζωή μου δεν ήταν πάντα από χρυσό:
ν’ αφήσει πάνω μου το αγκάλιασμα της
κείνη τη λάμψη που κάνει τη νύχτα γλυκιά,
μες στην απίστευτη καταδρομή της.Νιώθω πως αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας.
Η εξορία μας ίσως; Πάει καλά!
Θα μας χωρέσει ή θα τον χωρέσουμε.
Θα μας αφανίσει ή θα τον αφανίσουμε.Καυγάς να σου πετύχει!
Κατάλαβε με. Νυχτώνει.«…μια ακόμα ανήλικη βροχή
σκύβει με πάθος πάνω απ’ τους αρχαίους πευκώνες…»Θα σωπάσω.
ΠΑΡΑΦΟΡΟ, ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ, Bibliotheque – Ενέργειες Πολιτισμού ΙΚΕ, ΑΘΗΝΑ,2021. ↩︎
Κι ας μείνω ανεύθυνος μες στους αιώνες.
H φωτογραφία προέρχεται από το εξώφυλλο της νουβέλας Κωμωδία του Α. Κυριακίδη, εκδόσεις Πόλις. Αθήνα 2010, και διαμορφώθηκε για τις ανάγκες της Λογοτεχνικής Δράσης 2026 του περιοδικού ΣημειΩματάριο, με το πρόγραμμα https://ww.canva.com/design
