Κωνσταντίνα Ζαγάρη: «Θυμάμαι μόνο πως το σπίτι μυρίζει φρέσκο ψωμί»

Λογοτεχνική δράση 2026:«Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας»

Η Κωνσταντίνα Ζαγάρη καταθέτει το κείμενό της ως ψηφίδα στην τοιχογραφία της λογοτεχνικής δράσης 2026 «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας», που διοργανώνει το περιοδικό ΣημειΩματάριο. Ο τίτλος της δράσης αντλήθηκε από το ποίημα του Γιώργου Μπλάνα «ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ», καθώς αποτυπώνει με ακρίβεια τον προβληματισμό και την κριτική σκέψη της ομάδας μας σχετικά με τη θέση και τη στάση του ανθρώπου στο σύγχρονο κοινωνικό γίγνεσθαι.

«Θυμάμαι μόνο πως το σπίτι μυρίζει φρέσκο ψωμί»

Κάπου κάπου ένα παιδάκι – ένα μικρό κορίτσι ή ένα μικρό αγόρι, που κάθεται ξεχασμένο στα πόδια μιας γιαγιάς παραμυθούς, ένα παιδάκι που αρνείται να  κοιμηθεί σαν τ’ άλλα τα παιδιά, χαράζει στη μνήμη του, χωρίς να τις πολυκαταλαβαίνει, λέξεις όπως: καταπράσινα βουνά, γαλανός ουρανός, κελαρυστό ρυάκι, καθαρή αμμουδιά, τρεχούμενο νερό, βαθύσκιωτα δάση, αγριολούλουδο, αηδόνι, θάλασσα…
Έτσι, μεγαλώνοντας κάποιοι άνθρωποι έφτασαν  να ψιθυρίζουν αυτές τις λέξεις, νύχτα, μεταξύ τους.
Κάνεις δεν μπορεί να τις προφέρει στο φως της μέρας, φωναχτά.
Τη μέρα λέμε:
Όρια και σύνορα
Συμπάσχω  και συμπονώ (όσο μακρύτερα ο πάσχων, τόσο μεγαλύτερη η συμπόνια)
Κλιματική κρίση κι ανακύκλωση (κόβουμε δέντρα για τις πινακίδες που γράφουν «αγαπώ το πράσινο», εμφιαλώνουμε σε πλαστικά μπουκάλια το νερό, πουλάμε τον αέρα)
Λέμε: ειρήνη, πόλεμος, παράπλευρη απώλεια (πάντα τηρώντας αποστάσεις ασφαλείας. Σκεφτόμαστε πόσο μακριά είναι όλα αυτά, να ξέρουμε με ακρίβεια πόσο να συγκινηθούμε).
Πού και πού κάποιος ποιητής αναρωτιέται φωναχτά πώς μπορεί αυτός ο κόσμος να ‘ναι σπίτι μας ή πώς γίνεται να καις το μέλλον για να φωτίσεις το παρόν, αλλά δεν παίρνει likes.
Εγώ; Θυμάμαι μόνο πως το σπίτι μυρίζει φρέσκο ψωμί.

ΖΑΓΑΡΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ :
Το 2018 εκδόθηκε η πρώτη ποιητική της συλλογή ΠΕΖΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΔΙΧΩΣ (Π)ΟΙΗΣΗ, εκδόσεις ΑΠΑΡΣΙΣ. Ποιήματά της και πεζά συμπεριλαμβάνονται σε πολλές συλλογικές εκδόσεις, μεταξύ αυτών 8 ΝΟΥΒΕΛΕΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ (εκδ. 24γράμματα)
Η νουβέλα ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΑ , στο ομώνυμο βιβλίο (εκδόσεις Άπαρσις 2024) βραβεύτηκε από την ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ (2024). Το θεατρικό της έργο ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΤΩ ΚΑΙ (ΔΕΝ) ΤΗΣ ΜΟΙΑΣΩ βραβεύτηκε από την Ένωση Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων (2012). Tον Ιούνιο 2026 κυκλοφόρησε η νουβέλα ΤΟΤΕ ΠΟΥ ΟΛΑ ΗΤΑΝ ΟΛΟΚΛΗΡΑ (εκδόσεις ΟΜΗΡΟΣ).

Αναζητώντας στο σκοτάδι ένα κοινό όραμα

Σκοπός της δράσης «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας» είναι η δημιουργία ενός πεδίου διαλόγου, προβληματισμού και ουσιαστικής επαφής του κοινού με τα έργα, γύρω από ένα ζήτημα τόσο ευαίσθητο και καίριο όσο η ανθρώπινη υπόσταση και η θέση του ανθρώπου στον σύγχρονο κόσμο.

Το περιοδικό ΣημειΩματάριο θα αναζητήσει στο βάθος των λέξεων κάθε συμμετοχής στη λογοτεχνική δράση του 2026, με τίτλο «Αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας», το όραμα που διατρέχει τα κείμενα και θα επιχειρήσει να αναδείξει τις βαθύτερες, συχνά, αθέατες πτυχές τους, συνθέτοντας ένα ενιαίο έργο. Το έργο αυτό θα παρουσιαστεί εντός του 2027, σε συνδυασμό με το αφιέρωμα προς τιμήν του ποιητή Γιώργου Μπλάνα.

Το περιοδικό ΣημειΩματάριο διευκρινίζει ότι η δράση δεν συνδέεται με βραβεία ή λογοτεχνικούς διαγωνισμούς ούτε προϋποθέτει οποιαδήποτε μορφή οικονομικής ή άλλης συναλλαγής. Η ευθύνη για την αυθεντικότητα των κειμένων και την άδεια χρήσης των φωτογραφιών τα οποία θα δημοσιευθούν βαρύνει αποκλειστικά τους συμμετέχοντες συγγραφείς που τα υπογράφουν. Το περιοδικό διατηρεί το δικαίωμα να τροποποιήσει ή να καταργήσει τους όρους και τις προϋποθέσεις της δράσης, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο, ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες. Τέλος, το ΣημειΩματάριο αποποιείται κάθε ευθύνη για τυχόν καταχρηστική εκμετάλλευση της δράσης από συμμετέχοντες ή μη, συλλόγους, φορείς ή οποιοδήποτε άλλο κακόβουλο πρόσωπο ή στοιχείο.

Η ποίηση και η πρόζα δεν είναι Ονειρευτές

ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ

Δίκαια ζητάς ν’ αποτινάξω κάθε σκέψη αναβολής,
καθετί το βολικό και να παλέψω.
«…στον κόσμο αυτόν ριχτήκαμε σαν ξένοι·
κι αν όχι ήδη ανεπαρκείς
απ’ τη δριμύτητα της πτώσης επαρκώς σημαδεμένοι…»

Όμως τα λόγια σου με ξάφνιασαν σχεδόν.
Γυμνός ακόμα απέναντι στη μοχθηρία του λόγου,
δεν έχω ν’ αντιτάξω παρά την άκαρπη προφάνεια
μιας σάρκας επιβλητικής.
Πάντα με κείνα τα υστερόβουλα:
«Τις αναποδιές που συνάντησα τις αποσιωπώ!»
και «Μονάχα τη φιλοσοφία αγαπώ!»
Ύστερα «Ας κάνει ο καθένας τη δουλειά που ξέρει!»
Ασφαλώς, θα συμφωνήσεις πως δεν γίνεται
να πάρεις πίσω τον δρόμο
που σε οδήγησε στην επικράτεια της φωνής σου,
ούτε να εγείρεις αξιώσεις
σε κάθε επιτυχή χρησικτησία της σιωπής σου.

(Η Σκέψη παραείναι ασθενική
για να τολμήσει το αληθές του λόγου της
και η Πράξη: επίδειξη μιας άγνοιας παρηγορητικής).

Λοιπόν, με ποιας ακύρωσης την ένταση
να διασύρεις την πληγή σου;

Βλέπεις πως μου απομένει η σιωπή.
Όσο κι αν είναι δύσκολο εντέλει να σωπάσω,
σ’ αυτήν την απροκάλυπτη ολιγαρχία των πραγμάτων:
εξαγριώνονται συχνά, με την αδέκαστη ευκρίνεια τους
κάτι περισσότερο από ενοχή για τη σαφήνεια
όσων δεν θέλησα ποτέ να πω:
χνάρια μιας απουσίας μάχιμης εντούτοις.
Πιάσε εσύ το νήμα απ’ την αρχή.
Βγάλε συμπέρασμα
απ’ αυτόν τον κουρνιαχτό των φαντασμάτων.
Εγώ τουλάχιστον δεν είμαι από πέτρα·
κι η ζωή μου δεν ήταν πάντα από χρυσό:
ν’ αφήσει πάνω μου το αγκάλιασμα της
κείνη τη λάμψη που κάνει τη νύχτα γλυκιά,
μες στην απίστευτη καταδρομή της.

Νιώθω πως αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να ’ναι το σπίτι μας.
Η εξορία μας ίσως; Πάει καλά!
Θα μας χωρέσει ή θα τον χωρέσουμε.
Θα μας αφανίσει ή θα τον αφανίσουμε.

Καυγάς να σου πετύχει!
Κατάλαβε με. Νυχτώνει.

«…μια ακόμα ανήλικη βροχή
σκύβει με πάθος πάνω απ’ τους αρχαίους πευκώνες…»

Θα σωπάσω.
Κι ας μείνω ανεύθυνος μες στους αιώνες.
ΠΑΡΑΦΟΡΟ, ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ ΙΟΥΛΙΑΝΟΣ ΠΡΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΝ, Bibliotheque – Ενέργειες Πολιτισμού ΙΚΕ, ΑΘΗΝΑ,2021.