Η Μαρία Κούρση έχει προσθέσει επάξια ένα ακόμη κλαδί στο δέντρο της ποίησης.1 Μέχρι σήμερα έχει εκδώσει δεκαοκτώ βιβλία και έχει τιμηθεί με τρία σημαντικά βραβεία: από την Ακαδημία Αθηνών με το Βραβείο Λάμπρου Πορφύρα για το βιβλίο της Εξόδιος Αέρας, από το περιοδικό Χάρτης για το βιβλίο της για παιδιά Ο Μύθος του βασιλιά Ερυσίχθονα και από το περιοδικό Ο Αναγνώστης για την ποιητική συλλογή της Ο χρόνος σε τίτλους. Γεννήθηκε και σπούδασε στην Αθήνα. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. Ποιήματά της έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, αγγλικά, ιταλικά και ισπανικά. Είναι συντάκτρια και επιμελήτρια εκδόσεων. Για δέκα χρόνια δημιούργησε ένα Εργαστήρι Λογοτεχνίας στο οποίο και δίδαξε στο Λεόντειο Λύκειο. Έχει εκπροσωπήσει την Ελλάδα σε διεθνή φεστιβάλ Ποίησης και σε συνέδρια με θέματα Λογοτεχνίας. Ποιήματά της έχει μελοποιήσει ο Κώστας Λειβαδάς με ερμηνεύτρια τη Δήμητρα Γαλάνη στο cd με τίτλο Από τον Ευριπίδη στη Μαρία Κούρση. Κείμενά της διδάσκονται σε πανεπιστήμια του εξωτερικού κι έχουν ανθολογηθεί σε πολλά βιβλία και περιοδικά στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Σε συνεργασία με το ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος έγραψε τα κείμενα στο βραβευμένο έργο Cosmos: Πολιτισμική Ώσμωση – Μυθολογία και Τέχνη.
Με λεπτά χειρουργικά εργαλεία
Δεν έμαθα.
Τα δάχτυλα μπήγω
Κρέμονται μαζί με τα κρέατα
Στη βιτρίνα του τυχαίου κρεοπώλη.
Φαίνονται κομψά και αθώα
Κι ας τα έχουν τα χρονάκια τους
Μικρά κομμάτια κι αυτά
Με ανυποψίαστο αίμα να στάζει.
Δεν τα βλέπουν.
Δυστυχώς, Ο χρόνος σε τίτλους, Μαρία Κούρση, Ηριδανός,
Καρυωτάκης: Μας διώχνουνε τα πράγματα, κι η ποίησις είναι το καταφύγιο που φθονούμε. Τι σας οδήγησε στη χώρα της ποίησης;
Σε αυτήν τη χώρα γεννήθηκα, σε αυτήν της ποίησης, σε αυτή μεγάλωσα, εδώ ανακατεύτηκα με τη ζωή, έτυχε, δεν ξέρω, ξέρω όμως ότι δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς. Οι πρώτες αναμνήσεις μου ήταν λέξεις που μου άρεσε να τους βρίσκω ομοιοκαταληξία, να παίζω με τη σημασία τους, να τις ονειρεύομαι.
Ουίτμαν: Μέσα από μένα πολλές φιμωμένες φωνές. Σε ποια φωνή δίνετε βήμα μέσα από τα ποιήματά σας;
Πολύ νέα νόμιζα ότι παραμιλάω. Δεν νόμιζα, παραμιλούσα. Αργότερα άρχισαν να περνούν φωνές μέσα από τα ποιήματα. Ποιητές και διαβάσματα ζωντάνευαν, έπαιρναν μορφή, μου μιλούσαν, με συντρόφευαν. Πάλι όμως μόνοι μας ήμασταν. Τώρα πια, περνώντας τα χρόνια, βλέπω ότι κοντά μου, ή μάλλον μπροστά μου κινούνται πλέον φωνές αναγνωστών, νέων ποιητών, φωνές ανθρώπων που με εκπλήσσουν. Σε μια συγκινημένη φωνή δίνω βήμα.
Κούρση: Εργάτη μ’ έχουν οι λέξεις./ Με διπλοβάρδιες και ξεροκόμματα. Θα μπορούσε να ήταν αλλιώς; Κι αν ήταν πόσο «δυσχερώς» θα ανέπνεε η ποίηση;
Δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να είναι αλλιώς. Η ποίηση δεν γεννιέται την ώρα που γράφεται. Είναι ο τρόπος που βλέπουμε τα πάντα. Και δεν είναι καθόλου μελό αυτό. Είναι ολόκληρη η ιστορία της ζωής.
Ρίτσος: Το ποίημα ανακαλύπτεται κατά τη γραφή του και ο ποιητής είναι ο πρώτος έκπληκτος αναγνώστης. Η δική σας εμπειρία από την πρώτη και τελική ανάγνωση;
Έτσι είναι. Ακριβώς. Στην αρχή είναι σαν να διαβάζω κάτι άλλο κάποιου άλλου, μια έκπληξη, κάτι αναπάντεχο και μετά μια απέραντη αγαλλίαση. Η τελική ανάγνωση παλαιότερα δεν είχε καμία αλλαγή, φοβόμουν μήπως κάτι χαλάσω, κάτι ιερό να μην πειράξω, είχα έναν περίεργο και ανεξήγητο σεβασμό στο αρχικό κείμενο. Τώρα, εξομολογούμαι, στα δύο τελευταία και πιο αγαπημένα βιβλία μου διορθώνω, μετακινώ, αλλάζω, κόβω και ράβω ασύστολα.
Βρεττάκος: Αν δε μου ‘δινες την ποίηση, Κύριε, δε θα ‘χα τίποτα για να ζήσω. Αν η ποίηση είναι «προαπαιτούμενο» για τη ζωή, τι οφείλει, άραγε, να είναι ο ποιητής για την ποίηση;
Ο φύλακας άγγελός της.
Μπλάνας: Νιώθω πως αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να `ναι το σπίτι μας. Πού κατοικεί το όραμά σας;
Για την ώρα κατοικεί σε τούτο τον κόσμο. Εδώ βρίσκεται ό,τι πολύτιμο έχω, ό,τι αγαπώ. Πρόσωπα αγαπημένα και τόποι που περπάτησα.
Αν το βασικότερο χαρακτηριστικό σας ταυτιζόταν με κάποιο σημείο στίξης, αυτό θα ήταν;
Παραδόξως δεν συμπαθώ καθόλου τα σημεία στίξης, ενώ σέβομαι τη γραμματική και την ορθογραφία. Αν είναι κάτι να πω, αυτή είναι η άνω τελεία, αν και αυτή την μεταχειρίζονται τόσο άκομψα στα δελτία ειδήσεων.
Ένας τίτλος – στίχος ως δείκτης του μέλλοντος;
Γυναίκα που ΄ ναι αγέννητη
Στα μάτια με κοιτάζει
Κι ένας αγαπημένος;
Εξόδιος Αέρας
- Γιάννης Αντιόχου, απόσπασμα από την συνέντευξη στην Άννα Ρω: Έχω ξαναμιλήσει λέγοντας πως για μένα ο κανόνας της ποίησης είναι ένα δέντρο, στο οποίο προσθέτει ο κάθε ποιητής κλαδιά. Και είναι ένα περίεργο δέντρο ο κανόνας, είναι και αειθαλές και φυλλοβόλο. Υπάρχουν τριών ειδών ποιητές: (α) ο ποιητής που γράφει ποιήματα και δεν πρόκειται να προσθέσει κανένα κλαδί στο δέντρο και δεν υπάρχει καμία συνδιαλλαγή με μένα, (β) ο ποιητής που πηγαίνει, βλέπει τον πατέρα με την άγκυρά του και προσθέτει στο δέντρο της ποίησης ένα φυλλοβόλο κλαδί —ομολογώ πως αγαπώ την ιδιόλεκτο που χρησιμοποιούν τέτοιοι ποιητές και κάποιες φορές υιοθετώ τα αφαιρετικά φραστικά τους σχήματα και (γ) ο ποιητής που θα ανέβει, θα δει, θα καταλάβει τι βλέπει και θα σκοτώσει τον πατέρα σαν τον Χέλντερλιν. Αυτός θα προσθέσει κλαδί αειθαλές. Υπάρχουν τρεις ταχύτητες ποιητών: στην πρώτη ταχύτητα είναι οι ελάσσονες, στη δεύτερη είναι οι ποιητές που έχουν ταλέντο και άστρο και στην τρίτη οι ποιητές που θα μείνουν.
