Αφιέρωμα στη Τζένη Μαστοράκη
Μέρος δεύτερο
Γράφει και επιμελείται η Άννα Ρω
Η Τζένη Μαστοράκη τιμήθηκε το 2020 με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων. Εκείνη ουδόλως σχολίασε, επισήμως τουλάχιστον, αυτή τη διάκριση. Με αφορμή αυτό το βραβείο είχα επικοινωνήσει μαζί της για μία συνέντευξη που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Ήταν τότε στο Λονδίνο. Ξεκινήσαμε όμως μία ζεστή συνομιλία που κράτησε μήνες. Φυλάω ως τρόπαιο την τρυφερότητα που απέπνεαν τα μηνύματά της. Το μόνο που παραθέτω σε τούτη τη δημόσια εξομολόγηση είναι τούτα τα λίγα αλλά τόσο ζεστά λόγια, που μεταξύ άλλων, μου είχε γράψει: “Σου στέλνω μια καραβιά αγάπες και σε χιλιοευχαριστώ.
Αυτή ήταν… η Τζένη Μαστοράκη.
Ακολουθούν ποιήματα της από την ποιητική συλλογή “Το Σόι” που κυκλοφόρησε το 1978 από τις εκδόσεις Κέδρος.
(Σελίδα τριάντα εννέα)
Η πόρτα
Τώρα επάνω στην πεσμένη πόρτα
περνάνε και κρεμάνε τα τραγούδια τους
δεμένα με χρωματιστές κορδέλες,
σαν τάματα σε κάποια
Παναγία τάδε, τη θαυματουργή.
Ο ποιητής κουβαλάει
την πόρτα στην πλάτη
και σωπαίνει.
Θα τόνε δεις καμιά φορά, λοιπόν,
να περπατάει σκυφτός
ή να περνάει με το πλάι τα στενά,
και κείνο το κάγκελο,
στραβωμένο,
αφήνει βαθιά χαρακιά
πάνω στην άσφαλτο.
(Σελίδα είκοσι τρία)
Των αγίων πάντων
Πλένουνε πάλι κρυφά τα πανιά τους στη βρύση,
μας πνίξαν τα αίματα.
Άντε τώρα να σου μάθω ελληνικά,
με τόσα εμβατήρια και σημαίες,
ή τι θα πει Ναυκρατούσα,
και τι έχει στο νου της η μάνα μου
όταν λέει: “ας είναι κι από ξύλο”.
Τότε που κόντευα το οχτώ, με βάστηξαν
ξάγρυπνη όλη τη νύχτα των εκλογών.
Αν βγούνε, μου λέγαν,
θα κατέβουν απ` τα βουνά
και θα μας σφάξουνε.
Την άλλη μέρα,
τα πετσετάκια είχαν τη θέση τους
σημαδεμένη με κιμωλία,
σα να σου φοράνε παπούτσια με πέλματα.
Σελίδα σαράντα
Η χαρά της μητρότητας
Τα βράδια κάνω επικίνδυνες δουλειές.
Δένω μεγάλους σπάγκους
από παράθυρο σε παράθυρο
και κρεμάω παράνομες εφημερίδες.
Τι τα θες, η ποίηση πια δε φτουράει.
Μας τα `παν κι άλλοι, σου λένε.
Κι έπειτα, έχει κάμποσες στον τραγουδήσουν
τη χαρά της μητρότητας.
Η κόρη μου γεννήθηκε
σαν όλα τα παιδιά.
Καταπώς φαίνεται,
θα κάνει και γερά ποδάρια,
νε τρέχει γρήγορα τις διαδηλώσεις.
(Σελίδα δώδεκα)
Τα γεννητούρια
Πλάκωσε το συγγενολόι – τσέπες γεμάτες ρίγανη τριμμένη,
μελισσόχορτο, εργόχειρα και μαντολάτα.
Γύρω γύρω σπασμένα γυαλιά να μην τους φύγω,
κι ένα παιδί περνούσε όλη την ώρα κάτω από το κρεβάτι,
όπως τον επιτάφιο.
Μέσα μου βάθυναν τότε τα χρώματα,
όμοια με κάτι παλιές αγιογραφίες,
και κάποιος πήρε το ψαλίδι
κι άνοιξε μια τρύπα για να βλέπει.
Πετιέται, που λες, στη μέση της θάλασσας
η γοργόνα, και τον φιλεύει μία χούφτα καρύδια,
κι εκείνος αναγνωρίζει τρέμοντας
τη χαμένη αδελφή του
που μικροπαντρεύτηκε στον Καναδά
πριν απ` τον πόλεμο.
Η κάμΑρα μυρίζει λεμόνι και πούντρα
γεροντίστικη. Άνοιξα τα μάτια, τους είδα,
όλους δικέφαλους και φοβήθηκα.
Γεννήθηκα 21 Φεβρουαρίου.
Μου διαβάσανε την Αγία Επιστολή
και έπειτα γράψαν Ιφιγένεια,
και το μήνα, και τη μέρα,
πίσω από μία παλιά εικόνα που έτριζε,
κι έκανε και θαύματα.
