Ο ρόδινος τυλιέται στοχασμός Για την ποιητική συλλογή “Λύχνος” της Φωτεινής Σκιαδά (Γκοβόστης, 2025) Σε μια καλαίσθητη έκδοση των εκδόσεων Γκοβόστη, η οποία συνοδεύεται από σκίτσα που συμπληρώνουν το ποίημα ή το συνοψίζουν ως ποίηση σιωπώσα (κατά τον Σιμωνίδη τον Κείο), η Σκιαδά συνεχίζει στη δεύτερη συλλογή της να χαράζει το δρόμο μιας λιτής και στοχαστικής ποίησης. Έτσι η δεύτερη συλλογή, ο Λύχνος, κινείται και εξελίσσεται ως φυσική γλωσσική συνέχεια της πρώτης (Ποια Πυξίδα; Γκοβόστης, 2023).
Την προμετωπίδα του Ελύτη, στην πραγματικότητα, έρχεται να τη διαδεχτεί μια σειρά από ποιήματα, στην αρχή της συλλογής, καβαφικού χαρακτήρα και στοχασμού. Για παράδειγμα: Κι ακόμη, μπαίνοντας / στους άδειους χώρους, / φωνές και γέλια σαν ν’ ακούς / και μουσική. (Το χάνι), Στην κίνησή μου ανεπαισθήτως / δίνει το ρυθμό, / στο βλέμμα μου / μια ανυπομονησία, (Ανεπαισθήτως), Μια επανάληψη / μονότονη / μέσα μου αντήχησε. (Κατοπτρισμός).
Το υποκείμενο των ποιημάτων στοχάζεται και αναρωτιέται συνεχώς μέσα σε μία θύελλα ερωτημάτων (και όχι απαντήσεων) για τη βιωμένη εμπειρία του. Στην καταγωγική της θλίψεως ως κινητήριας δύναμης, η Σκιαδά γυρεύει τον σκληρό επιτονισμό της, προβληματίζεται για τα μοτίβα και τον κώδικα της μοίρας του σύγχρονου ανθρώπου, εντοπίζει τα μοναδικά καθοριστικά στιγμιότυπα στη ζωή: Και είδε σε μια στιγμή, / κάθε διελκυστίνδα, πού ισορρόπησε / κι ανάμεσά τους, πώς ελίχθηκε. (Μυστήριο). Σε αυτή την στοχαστική πορεία, η οποία εκφράζεται με τα εργαλεία της ποίησης, το υποκείμενο θα αναζητήσει αναστοχαστικά κριτήρια και εργαλεία στην ιστορία και στη μυθολογία, στη φιλοσοφία και στα κείμενα της θρησκείας. Ωστόσο καταφανείς θετικές απαντήσεις δεν υπάρχουν. Η ποιήτρια δηλώνει: στη μορφή, που μου δώσαν / να φέρω. (Απόδραση), ή στο ωραίο ποίημα Η ηχώ της μοναξιάς διαβάζουμε: Μόνη εγώ / και η σκοτεινή απεραντοσύνη. […] Μόνη εγώ, μέσα στην αινιγματική απεραντοσύνη / της ζωής.
Καθώς όμως τα ίδια τα ποιήματα ψάχνουν το βηματισμό τους και τη φωνή να αρθρώσουν την κραυγή του ζώντα ανθρώπου που πάσχει ή να αποτυπωθεί αυτό που συνεχώς χάνεται, αυξάνεται το πέρασμα πολλών μυθολογικών ηρώων, πολλών αναφορών του παρελθόντος, ερωτημάτων ή στοχαστικών περιδηνήσεων. Στο χαλαρό εν πολλοίς της δομής, ειδικά στο δεύτερο μισό του βιβλίου, ο στοχασμός χάνει το σφρίγος του, όχι λόγω της απώλειας της βαρύτητάς του, όσο ακριβώς επειδή τα κυριότερα ζητήματα έχουν τεθεί ήδη από την αρχή της συλλογής και επαναλαμβάνονται με πανομοιότυπες μορφές και σύμβολα, ενόσω το υποκείμενο ψάχνει να βρει ένα καταφύγιο των ερωτημάτων που το ταλανίζουν πια προς τα έξω. Δίχως αυτή η μετατόπιση να είναι επιλήψιμη, το κέντρο βάρους μοιάζει να είναι χαλαρό και ποιητικά φυγόκεντρο.
Αυτό που μένει να αποτυπωθεί (και πιθανώς να ολοκληρωθεί) για την στοχαστική φωνή της Σκιαδά, σε μία επόμενη συλλογή της, είναι η κατάκτηση της ποιητικής της γλώσσας. Δίχως την ανάγκη σκίτσων, να γίνει αντίστροφα από ότι στον Λύχνο, η ποίησή της μια ομιλούσα ζωγραφική, ώστε ο στοχασμός της να αποκτήσει τη βαρύνουσα ποιητική σημασία που έχουν κομίσει μερικές και μερικοί προκάτοχοί μας, στην ελληνόφωνη ποίηση. Μια ποίηση στοχαστική άκρως ενδεδυμένη με τα εργαλεία και τις εικόνες μιας γλώσσας που είναι γεμάτη από μεταφορές και προθέσεις, που επιτρέπει την απεύθυνση μέσω των πολλαπλών αναγνώσεων που προσφέρει, καίτοι αυτή φέρει την ατυχία (όπως όλες οι συλλογές και τα λογοτεχνικά έργα) να αποκρυσταλλώνεται σε ένα γλωσσικό καβούκι.
Η Φωτεινή Σκιαδά γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πάρο. Έχει πτυχίο στην Κοινωνική Ανθρωπολογία και μεταπτυχιακό στην Εκπαίδευση. Ζει με την οικογένειά της στη Νέα Πεντέλη.
https://simiomatario.gr/category/istories-dromena/vivlio-book/nees-kiklofories-new-releases
