Ο Γρηγόρης Ε. Παντελόγλου γεννήθηκε στη Σάμο το 1963. Απόφοιτος του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών και Ειδικός Μεταπτυχιακός Υπότροφός του στα έτη 1985-1991, αναγορεύτηκε Διδάκτορας Πολιτικών Επιστημών το 1992. Στη συνέχεια εξειδικεύτηκε στην “Εκπαιδευτική Μηχανική”, ως μέσο ανάπτυξης των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού, εργαζομένων και ανέργων, και εργάστηκε στον χώρο της επαγγελματικής κατάρτισης και της εκπαίδευσης ενηλίκων με την ιδιότητα του Διευθυντή-Επιστημονικού Υπεύθυνου-Εμπειρογνώμονα. Έχει δημοσιεύσει μελέτες που άπτονται του επιστημονικού του ενδιαφέροντος, καθώς και άρθρα στα αντικείμενα της διά βίου μάθησης, των στρατηγικών απόκτησης δεξιοτήτων και των πολιτικών επαγγελματικής κατάρτισης και πιστοποίησης προσόντων. Τα τελευταία δεκαεπτά χρόνια εργάζεται ως Διευθυντικό Στέλεχος σε εταιρεία του Δημοσίου (ΕΙΕΑΔ) που ασχολείται με ζητήματα εργασίας και ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού. Τέλος, έχει συγγράψει μικρές ιστορίες για την ψυχή και τα όνειρά της, για να ομορφαίνει πού και πού μια μικρή γωνιά της “φυλακής” του και να σκανδαλίζει με αυτόν τον τρόπο τη φαντασία του.
Αν το βασικότερο χαρακτηριστικό σας ταυτιζόταν με κάποιο σημείο στίξης, θα ήταν…
Δεν είχα φανταστεί ποτέ τον εαυτό μου ως σημείο στίξης. Επιλέγω το θαυμαστικό, που εκτός από αναγνωριστικό σημάδι των επιφωνηματικών προτάσεων είναι και δείκτης κατηγορηματικής βεβαιότητας. Είναι επίσης, φορέας αυτοδύναμης σημασίας, η οποία επενδύεται στο όποιο εκφώνημα. Και επιπλέον, γιατί δεν κάνει συμπαιγνίες με σκιασμένες περιοχές του λόγου όπως στο υπόρρητο και το άρρητο και ιδίως στο κατασκευασμένο απροσδόκητο των αποσιωπητικών.
Ποιο είναι, κάθε φορά, το εφαλτήριο για τη δημιουργία ενός νέου έργου;
Από την φύση μου παραμένω ανοιχτός στην παρατήρηση και στη συνεισφορά των εμπειριών που με κάνουν να τις κωδικοποιήσω και να τις εξηγήσω. Είναι ένα στοιχείο εμπειρικής αμεσότητας που μου δίνει το ερέθισμα με τις ακροβασίες του μυαλού να πλάσω με τη γλώσσα ιστορίες φυγής ανάμεσα στο
πλασματικό και το αληθινό.
Υπάρχουν συνταξιδιώτες στο συγγραφικό σας ταξίδι;
Ένας σίγουρος συνταξιδιώτης παραμένει πάντοτε η γλώσσα με την ωφέλεια και την ανωφέλειά της, με την ρεαλιστική της ουτοπία και την ευφραντική της αισιοδοξία.
Ως πρώτος αναγνώστης του πρόσφατου έργου σας: «Η Μαθητεία των Προέδρων», θα λέγατε για αυτό ότι…
Πάντα προτιμώ να μιλούν οι αναγνώστες και οι κριτικοί. Έχει, ήδη, και θα έλεγα πολύ σύντομα καταγραφεί ότι «Η Μαθητεία των Προέδρων» έρχεται «να υπερασπιστεί τη δύναμη της γλώσσας ως εργαλείο σκέψης… και να αναμετρηθεί με το φαινόμενο της εξουσίας, της ηγεσίας, της ευθύνης και της
ματαίωσης», συνδυάζει «λογοτεχνική ευαισθησία με πολιτική και φιλοσοφική διορατικότητα και μαγικό ρεαλισμό…» Είναι ένα έργο «που δεν χαρίζεται, προκαλεί, αφυπνίζει …» και αξίζει να διαβαστεί επιπλέον και από πολιτικούς στοχαστές «ως πολιτική αλληγορία…με πολυσημία που το καθιστά ανοιχτό σε ερμηνείες». « Πρόκειται για ένα πρωτότυπο έργο, ευφάνταστο, διαφορετικό, που καταφέρνει να μας παρασύρει σε έναν κόσμο όχι και τόσο μακρινό από την καθημερινότητά μας. Ένα έργο που συνδυάζει τη νηφαλιότητα του παρατηρητή με την ευαισθησία του λογοτέχνη και γι’ αυτό αξίζει να
διαβαστεί, να συζητηθεί και, κυρίως, να στοχαστεί κανείς πάνω του…»
Οριοθετήστε μας τα σημεία των οριζόντων του.
Πολλά έργα χρειάζονται χρόνο και τύχη για να λάμψουν. Το έχω πει αρκετές φορές ότι τα βιβλία γράφονται για το σήμερα, το αύριο, το «ύστερα από χρόνια», αλλά και για πάντα για να διηγηθούν τις ιστορίες των ανθρώπων και να προσεγγίσουν αργόσυρτα τη λήθη. Τι και αν οι πόθοι των ανθρώπων
εστιάζονται στο φευγαλέο και το ουτοπικό.
Πόση μυθοπλασία χωράει στην αφήγηση ενός πραγματικού γεγονότος;
Η μυθοπλασία παραμένει μια συνεχής ανατρεπτική νοηματοδότηση. Μια φυγή στο πλασματικό που σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να οδηγεί στον εκπεσμό της νοημοσύνης μας και σε αυθαίρετες αντικειμενοποιήσεις ανάμεσα στη πραγματικότητα και τον μύθο. Η αναμέτρηση του ανθρώπου με
τον μύθο οφείλει να είναι μια παιδευτική και λυτρωτική εμπειρία.
Αν ο λόγος ύπαρξης του μυθιστορήματος είναι να συγκρατεί τον «κόσμο του βιώματος» κάτω από έναν αέναο φωτισμό και να μας προστατεύει από τη «λήθη του είναι», η ύπαρξη του δεν είναι άραγε πιο αναγκαία σήμερα από ποτέ;1
Η μνήμη ως ένας «αέναος φωτισμός» έχει μια μοναδική και συνάμα συγκινητική ιδιότητα που καταγράφεται μέσα σε άπειρες διαδρομές μυθιστορίας, σαν να θέλει να λυτρώνει τον άνθρωπο και να του υπενθυμίζει ότι ο χρόνος παραμένει ανθρώπινη εφεύρεση που δεν περνά και θέλει τόσα και τόσα να διηγηθεί. Ένα ταξίδι που με αναστεναγμούς και άλλες λαχτάρες εξακολουθεί να δίνει συνέχεια νόημα στον κόσμο. Άπειρες διαδρομές μυθιστορίας λοιπόν που κάνει «… (τ) ἡ λήθη (να περνά) τὴ δύσκολη
παρατεταμένη ἐφηβεία της/ αὐτὸ ποὺ χάριν εὐφωνίας ὀνομάζουμε μνήμη…»( Η Εφήβια Της Λήθις/ Κική Δημουλά). Ας ευγνωμονούμε όλοι μας την προσφορά της.
Ποια είναι η δική σας θέση σχετικά με τον ρόλο του μυθιστορήματος στο παρόν και το μέλλον;
Ανεξάντλητη προς το παρόν συζήτηση. Νέες φόρμες, νέες θεματικές, νέοι τρόποι αφήγησης. Η λογοτεχνία, από τη φύση της , αντικατοπτρίζει τις μεταβαλλόμενες προτιμήσεις και τις πολιτισμικές δυναμικές της κοινωνίας. Το μέλλον του λογοτεχνικού τοπίου θα χαρακτηρίζεται από συνεχή ρευστότητα και θα αναδιαμορφώνεται συνεχώς από την ανθρώπινη δημιουργικότητα.
Όσο «παίζεται» ακόμη το «τέλος της ιστορίας», άλλο τόσο το ίδιο ισχύει για το «τέλος της λογοτεχνίας», όπως την ξέραμε και την αγαπήσαμε. Για μένα η λογοτεχνία θα παραμένει ένας αυθεντικός υπαινιγμός για το ορατό και το αόρατο. Το διαυγές και το απόλυτο. Συνεχής ανάφλεξη της ψυχής των συγγραφέων και των αναγνωστών.
Αν ήσασταν προ του διλλήματος να προικοδοτήσετε με κάτι τον κόσμο, τι θα ήταν αυτό;
Αισθάνομαι ότι διλήμματα κοινωνικής προσφοράς και εθελοντισμού ως ενεργός πολίτης δεν είχα ποτέ. Από την άλλη, η μετριότητα μου τι να «προικοδοτήσει στον κόσμο;». Καλύτερα να ευχηθώ οι άνθρωποι να συνεννοούμαστε και να μην επικυρώνουμε τις διαφωνίες μας με εμφυλιοπολεμικό και μισερό ύφος. Συνεννόηση λοιπόν με λογισμό, νηφάλιο θάρρος, συστηματικό μόχθο. Ναι, συνεννόηση ως θησαυρός
ανεκτίμητων γνώσεων και εμπειριών, αλλά και χαρά επικοινωνίας της κοινωνίας.
Ένας τίτλος – στίχος ως δείκτης του μέλλοντος;
«Αφήστε σας παρακαλώ το μέλλον να συνεχίσει να κοιμάται, όπως οφείλει. Γιατί αν κάποιος το ξυπνήσει πριν την ώρα του, τότε θα αποκοιμηθεί το παρόν του». ( Φραντς Κάφκα)
Κι ένας αγαπημένος;
«Ζήσε Τώρα Γλυκό μου Ρε!», τίτλος δικού μου μυθιστορήματος.
https://simiomatario.gr/category/prosopa/sinenteyxeis
- Μίλαν Κούντερα, Η Τέχνη του Μυθιστορήματος ↩︎
