Η έννοια του κοινωνικού φαντασιακού στην ποιητική συλλογή του Θανάση Τριαρίδη Καὶ νά, σφυρίζουν τοῦ σκοτωμοῦ τα τρένα τοῦ ναζισμοῦ (Ποιήματα 2022-2024, εκδόσεις Gutenberg, 2024). Ο Θανάσης Τριαρίδης τεχνίτης και δημιουργός μιας διακριτής φωνής και ταυτότητας που εκκινεί απ’ το μυθιστόρημα, εξελίσσεται μέσω της πυκνότητας και της δραματοποίησης του θεατρικού λόγου και κατατείνει στην αρχική του μήτρα, την ποίηση. Ο Τριαρίδης με το τελευταίο του ποιητικό πόνημα, Καὶ νά, σφυρίζουν τοῦ σκοτωμοῦ τα τρένα τοῦ ναζισμοῦ (Gutenberg),
επιχειρεί να αφυπνίσει σήμερα μια ημιθανή ιστορική συλλογική συνείδηση. Αυτή η ανάγκη του γράφοντος εδράζεται στην πρωταρχική Καστοριαδική έννοια του κοινωνικού φαντασιακού.
Ο Καστοριάδης ορίζει το κοινωνικό φαντασιακό ως ένα πλέγμα (χρησιμοποιώντας τον όρο μάγμα) κοινωνικών σημασιών που προέρχονται από τη φαντασία – η φαντασία είναι που δίνει στον άνθρωπο τη δυνατότητα να δημιουργεί εκ του μηδενός, μέσω των οποίων νοηματοδοτείται ο κόσμος. Ενός φαντασιακού που ξεπερνά τα στενά όρια οποιασδήποτε θεσμισμένης από πριν διεργασίας που υπαγορεύεται από κάθε λογής εξουσία. Όπως υποστηρίζει ο Καστοριάδης ο μόνος που μπορεί να θεσμίσει την κοινωνία είναι ο ίδιος ο λαός. Ο Τριαρίδης ως γνήσιος εκφραστής αλύτρωτων και ίσως ασυνείδητων και μη μορφοποιημένων-σήμερα-ακόμη πόθων και δυνάμεων επαναφέρει τους τραγικούς δρώντες της ιστορίας στο προσκήνιο. Θέτοντας την ίδια την ποίηση υπό των τύπων των ήλων.
Πρωταρχική σημασία στο παρόν έργο για τον δημιουργό δεν έχει μόνο να οξύνει μια αντίθεση που είναι φανερή μέσω δίπολων ταξικών και άλλων. Αυτό που πρωτίστως κατά την ταπεινή μας γνώμη επιτυγχάνει με την αμεσότητα της πεζόμορφης και αλληλεπιδραστικής γραφής του είναι η ενεργητική συμμετοχή δια της ανάγνωσης σε τραγικά συμβάντα και δρώντες ιστορικούς κατά τέτοιον τρόπο ώστε ο αναγνώστης να μετασχηματίσει τον λόγο του Τριαρίδη σε κίνητρο προς επεξεργασία όλων όσων έχουν συμβεί κι έτσι να εξέλθει από τον σημερινό λήθαργο.
Ο Τριαρίδης δεν εξαιρεί τον άνθρωπο από τα δεινά που του έχουν προκαλέσει οι κάθε λογής εξουσιαστές του. Από τον ρηξικέλευθο ακόμα θεατρικό του λόγο τον εντάσσει οιονεί στο παρόν και το παρελθόν ως αναπόσπαστο μέρος ενός κοινωνικού πειράματος που σκοπό έχει την αποσάθρωση και τον αφανισμό του ανθρώπινου όντως εν γένει. Φθάνει να το αντιληφθεί και να βρει την δύναμη να αντισταθεί. Όπως αναφέρει ο Καμύ -θεωρούμε ότι θα συμφωνούσε ο Τριαρίδης- «ελεύθερος άνθρωπος είναι αυτός που αντιμετωπίζει το παράλογο της ζωής χωρίς να αυτοκτονεί ή να προσποιείται, ζει αυθεντικά, χωρίς ψέματα, προσαρμόζεται στις συνθήκες με αξιοπρέπεια, “εφευρίσκει την ελπίδα” εκεί που δεν υπάρχει, και είναι παρών στον κόσμο αποδεχόμενος την ανθρώπινη συνθήκη, εστιάζοντας στην αφοσίωση και την αλληλεγγύη, όχι στη μετριότητα».
https://simiomatario.gr/category/zoi-texni-life-art/logotexnia/to-simiomatrio-tou-sotiri-nousia
