Ο Αλέξης Αλάτσης μετά από μακρόχρονη συνομιλία με το κείμενο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ “The Tempest”, το παραδίδει μεταφρασμένο στο αναγνωστικό κοινό με τίτλο: “Η τρικυμία”, από την Κάπα Εκδοτική. Το έργο παρουσιάζεται αυτή την περίοδο στο θέατρο Μουσούρη, σε σκηνοθεσία Μάριου Παναγιώτου.
Ο Αλέξης Αλάτσης είναι σκηνοθέτης θεάτρου, ενώ έχει ασχοληθεί με τη μουσική σύνθεση, τον κινηματογράφο και το ραδιόφωνο. Έχει ασχοληθεί με την όπερα διεθνώς, εργαζόμενος κυρίως σε σύγχρονες ή μπαρόκ όπερες. Για πολλά χρόνια ήταν μόνιμο μέλος της διευθυντικής ομάδας του Διεθνούς Θεατρικού Κέντρου KAMPNAGEL στο Αμβούργο της Γερμανίας, με συμμετοχή στο σχεδιασμό και τη διεύθυνση παραγωγής πολλών διεθνών Φεστιβάλ. Διετέλεσε Διευθυντής Τομέα Πολιτισμού της Οργανωτικής Επιτροπής των Ολυμπιακών Αγώνων ΑΘΗΝΑ 2004 και Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Πάτρας 2006 – Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης και του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης στην Αθήνα. Ήταν επίσης δραματουργός στο Θέατρο Τέχνης – Κάρολος Κουν στην Αθήνα. Έχει μεταφράσει πολλά σύγχρονα θεατρικά έργα από πολλές γλώσσες στα ελληνικά. Ως σκηνοθέτης θεάτρου σκηνοθέτησε ως επί το πλείστον σύγχρονα έργα (των Heiner Müller, Bernard-Marie Koltes, Sarah Kane, Elfriede Jelinek κ.ά.) αλλά και νέες προσεγγίσεις της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας.
… Η ζωή του θεάτρου είναι φτιαγμένη μέσα στις σιωπές. Γι’ αυτό μ’ αρέσει, όπως μ’ αρέσει και η σκιά.
Γιάννης Κουνέλης
Επιμέλεια συνέντευξης για το ΣημειΩματάριο: Άννα Ρω
Η δική σας αίσθηση για τη ζωή του θεάτρου;
Είναι η πιο αδυσώπητη αίσθηση του εφήμερου και ταυτόχρονα η μόνη ζωή στην οποία μπορεί να διασταλεί ο χρόνος μιας κάποιας στιγμής.
Ποια είναι η ειδοποιός διαφορά του θεατρικού λόγου από τα υπόλοιπα λογοτεχνικά είδη και τι σας ελκύει σ’ αυτόν;
Ο θεατρικός λόγος είναι λόγος που έχει γραφτεί για να ειπωθεί και να ακουστεί και έτσι ένας λόγος που δεν περιορίζεται στο άκουσμα της εσωτερικής φωνής του κάθε αναγνώστη, αλλά που καλείται να εμπεριέχει ήδη από τη γραφή του τις τονικότητες των φωνών που ενεργοποιεί, τους ρυθμούς τους, τις παύσεις και σιωπές τους. Αυτή η μουσική του υπόσταση με ελκύει και με ενεργοποιεί.
Σε μια υποτιθέμενη αναφορά σε έργα της κλασσικής δραματουργίας ποιο έργο θα πρωτοστατούσε;
Ο Άμλετ.
Ποια είναι η αντίδρασή σας όταν ένα μεγάλο έργο δεν αξιώνεται μια εξίσου δυνατή παράσταση;
Απογοήτευση. Αλλά αυτό είναι και το κίνητρό μου όταν δουλεύω ως σκηνοθέτης: μια εξίσου δυνατή παράσταση.
Τι απαιτεί η μετάφραση ενός κλασσικού έργου;
Την αληθινή εξοικείωση με τη γλώσσα του, την βαθιά κατανόηση της δραματουργίας του και των διακυβευμάτων του, την σε βάθος ανάλυση του ρυθμού του και της τονικότητάς του και την ικανότητα ανασυγκρότησης όλων αυτών των στοιχείων στο κείμενο της μετάφρασης. Και χρόνο.
«Η τρικυμία» του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. Μας περιγράφετε τη συνομιλία σας με το κείμενο και την περιπέτεια της μετάφρασής του;
Η συνομιλία μου με το κείμενο έχει μακρά προϊστορία. Περνάει μέσα από διαβάσματα σε άλλες γλώσσες, μέσα από παραστάσεις που με σημάδεψαν, από συνηχήσεις με άλλα κείμενα, με άλλα έργα. Δεν μπορώ να την περιγράψω τόσο εύκολα. Ένα ταξίδι μακρύ και μαγικό, η περιπέτεια της μετάφρασής του. Πιο εύκολο και χαρούμενο από άλλα μεταφραστικά ταξίδια, σαν κάτι που να προετοιμαζόταν μυστικά για χρόνια και απλώς να ήρθε τώρα ο καιρός του. Με επίπονες νύχτες μετάφρασης αφιερωμένες στα τραγούδια του Άριελ και στον Επίλογο και με μία χαρά σχεδόν παιδική όταν ολοκληρώνονταν.
Από τη συγγραφή στην ύψιστη λειτουργία του θεατρικού λόγου: την παράσταση. Τι συντελείται σε αυτή τη διαδρομή;
Να πω τι θα έπρεπε να συντελείται: ο λόγος να γίνεται σώμα και το σώμα λόγος.
Η διακειμενικότητα αναζωπυρώνει τα κλασσικά θεατρικά κείμενα; Κι αν όχι;
Τα κλασσικά θεατρικά κείμενα δεν χρήζουν αναζωπύρωσης, είναι ζωντανοί οργανισμοί που καίνε διαρκώς και εμπεριέχουν τη διακειμενικότητα ως πιθανότητα ήδη από τη γραφή τους. Όλο το καλό θέατρο είναι διακειμενικό, τα κείμενα είναι σαν χορδές που πάλλονται σε κοινούς αρμονικούς θεμάτων και ερωτημάτων της ανθρώπινης κατάστασης.
Σύγχρονες τάσεις στον θεατρικό λόγο;
Νομίζω είναι πολλές και ετερόκλητες. Για μένα οι πιο ενδιαφέρουσες είναι αυτές που απομακρύνονται από τη δικτατορία του διαλόγου, από τον ρεαλισμό της πλοκής και το διδακτισμό των (ψευδο-) πολιτικοποιημένων προταγμάτων.
Υφίσταται στέρεος θεατρικός λόγος στη σύγχρονη ελληνική δραματουργία;
Στέρεος λόγος μάλλον όχι. Μεμονωμένες φωνές υπάρχουν, που συχνά ενστερνίζονται δανεικά μοντέλα δραματουργιών από άλλες χώρες και ρεύματα χωρίς όμως να τα κατανοούν απόλυτα, με αποτέλεσμα συχνά πολύ μέτριο.
Η σύγχρονη δραματουργία εν γένει, έχει τη δύναμη να αφήσει βαθιά αποτυπώματα;
Ναι, σίγουρα. Υπάρχουν έργα που γεννούν ρωγμές, που διαθέτουν ποιητικό βάθος και λόγο αιχμηρό. Στο μέλλον θα συγκαταλέγονται στα κλασσικά αυτού του αιώνα. Και είναι αυτά που δεν διακατέχονται από μια αγωνία επικαιρότητας. Ούτε πρωτοπορίας, ούτε παρθενογένεσης.
Ο κόσμος σας συνίσταται…;
Σε συναντήσεις, σε κείμενα, σε μουσικές, σε ταξίδια.
Νιώθω πως αυτός ο κόσμος δεν μπορεί να `ναι το σπίτι μας.1 Πού κατοικεί το όραμά σας;
Δεν διακατέχομαι από καμία αγωνία να θεωρώ αυτό τον κόσμο ανοίκειο και δεν καταφεύγω σε οράματα. Κατοικώ τον κόσμο αυτό και προσπαθώ να τον διαβάσω, να τον κατανοήσω, να τον αφηγηθώ. Προτιμώ να αφουγκράζομαι παρά να οραματίζομαι. Αν με ρωτάτε για το όνειρό μου, αυτό κατοικεί στο Αρχιπέλαγος, σε κάποιο νησί.
Ένας τίτλος – στίχος – απόσπασμα ως δείκτης του μέλλοντος;
Ένας δικός μου τότε:
Γράφω
Γράφεις
Γράφουμε
Κοντά
Απέναντι
Μόνοι
Κι ένας αγαπημένος;
Θα προτιμούσα να μάθω από ένα πουλί πώς να τραγουδάω
παρά να διδάξω δέκα χιλιάδες αστέρια πώς να μη χορεύουν
e.e. cummings (1938) – από το 33x3x33, Μετάφραση Χάρης Βλαβιανός
Ταυτότητα παράστασης:
“Η τρικυμία” του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ
Νέα Μετάφραση – Δραματουργική Επεξεργασία: Κ. Αλέξης Αλάτσης
Σκηνοθεσία: Μάριος Παναγιώτου – Σκηνικά – Κοστούμια: Νίκη Ψυχογιού -Σχεδιασμός Κίνησης: Νάντη Γώγουλου -Σχεδιασμός Φωτισμών : Μαριέττα Παυλάκη – Βοηθός Σκηνοθέτη: Κωνσταντίνα Κάλτσιου – Βοηθός Σκηνογράφου – Ενδυματολόγου: Σοφία Μπαμπανιώτη – Διδασκαλία Φωνής: Ελένη Νταλαχάνη – Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή – Κινηματογράφηση: Trailer | Γρηγόρης Πανόπουλος – MakeYourOwnFilms – Κομμώσεις: Κωνσταντίνος Κολιούσης – Μακιγιάζ: Ηλέκτρα Κατσιμίχα – Υπεύθυνη επικοινωνίας: Ευαγγελία Σκρομπόλα – Ψηφιακή Επικοινωνία: Flipnewmedia – Οργάνωση – Εκτέλεση Παραγωγής: UrbanTheatre
Ερμηνεύουν : Κ. Αλέξης Αλάτσης, Βλαδίμηρος Γιαννακάκος, Μαρία Δαμασιώτη, Κωνσταντίνα Κάλτσιου, Νάντια Κατσούρα, Γιώργος Κισσανδράκης, Σοφία Μαραθάκη, Κλεοπάτρα Μάρκου, Αθηνά Μπαλτά, Νίκος Ντάσης, Νάνσυ Σιδέρη, Ραφαήλ Σιδηρόπουλος, Γιώργος Σύρμας
Παραπομπή (1): Απόσπασμα από το ποίημα: «Αυτοκράτωρ Ιουλιανός προς φιλόσοφον» του Γιώργου Μπλάνα
Πηγή βιογραφικού – φωτογραφιών: https://alexisalatsis.weebly.com/about.html – Κάπα Εκδοτική
