Ο Παναγιώτης Κουρούπης είναι απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α. με μεταπτυχιακή ειδίκευση στη Δημιουργική Γραφή και στην Ειδική Αγωγή. Εργάστηκε στο ΚΕ.Θ.Ε.Α. (Ανοιχτό Πρόγραμμα Διάβαση) ως θεραπευτικό προσωπικό, και στη συνέχεια ως φιλόλογος στη δημόσια εκπαίδευση από το 2003. Στο πλαίσιο της εκπαίδευσης οργανώνει ομάδες δημιουργικής γραφής σε σχολεία και εμψυχώνει θεατρικά εργαστήρια, διασκευάζοντας, επιπλέον, λογοτεχνία για παιδικό θέατρο. Παράλληλα γράφει στίχους και ασχολείται με την τραγουδοποιΐα. Είναι επίσης μουσικός, παίζει κιθάρα και πιάνο. Ζει μόνιμα στον Ωρωπό Αττικής. Από τις Εκδόσεις Γκοβόστη κυκλοφορεί το μυθιστόρημα του «Το δέντρο στο νοσοκομείο με τις μαριονέτες»
Αν τα βασικότερα χαρακτηριστικά σας ταυτίζονταν με κάποιο σημείο στίξης, αυτό θα ήταν;
Νομίζω ότι μου ταιριάζει η άνω τελεία. Τίποτε ποτέ δεν ολοκληρώνεται εκεί που φαίνεται. Υπάρχει πάντα σε μένα κάτι ανοιχτό που μένει να ολοκληρωθεί παρακάτω, εκεί που ο υποψιασμένος ίσως και να το περιμένει. Αλλά για τους περισσότερους έρχεται ως έκπληξη, μια ανοίκεια κάμψη της προσδοκίας τους. Προσωπικά δέχομαι αυτή μου την ποιότητα ως μια καλοδεχούμενη ανισορροπία προσμονής και πλησμονής· αυτό που περιμένω από μένα συντρίβεται υπό το βάρος όλων εκείνων που είμαι χωρίς να τα ελέγχω.
Συγγραφέας και λευκή σελίδα. Συγκρουσιακή, δημιουργική σχέση ή τι άλλο;
Μυστηριακό ταξίδι αποκάλυψης. Ασφαλής αποτύπωση απωθημένων ασυνείδητων, κάποτε άλογων ενεργημάτων. Συμμετοχή στο μεγαλύτερο από τον εαυτό σου, μια ιστορία που συντάσσεται στη μεγάλη ιστορία των Άλλων. Ένα φρόνιμο ερευνητικό ερώτημα στην αφροσύνη της αχανούς αλήθειας. Εξορκισμός θανάτου. Ψευδαισθητική ενηλικίωση. Οργιαστικός πανηγυρισμός της πρωτογενούς δημιουργίας. Αναμέτρηση με τους πόνους και τα αδιέξοδα μιας ατελούς ύπαρξης.
Συνταξιδιώτες στη συγγραφική διαδρομή σας, είναι…;
Οι δάσκαλοί μου, τα βιβλία που διάβασα, οι άνθρωποι που κουβαλάω, εκείνοι που έφυγαν. Νομίζω όμως ότι δίπλα στην καρέκλα μου, στο γραφείο, στέκονται κυρίως οι φόβοι μου. Είναι αγαπητική παρέα, με γνωρίζουν καλά, δεν με φοβούνται. Μοιάζουν περισσότερο με αναμνήσεις όσων θα έρθουν, ξεφτισμένες από τις αδυναμίες, τις ενοχές, μια εντελώς παιδιάστικη -και κάπως αντιαισθητική- αίσθηση μεταμέλειας.
Ποιοι λόγοι – δρόμοι σάς οδήγησαν στη συγγραφή του μυθιστορήματος «Το Δέντρο στο Νοσοκομείο με τις Μαριονέτες»;
Δύσκολο να το πω με ειλικρίνεια. Τώρα, και κάπως αποστασιοποιημένος, νομίζω ότι μπορώ με θάρρος να αποκαλύψω ότι δεν ξέρω. Εμπειρίες, ταξίδια, βιβλία, εικόνες, άνθρωποι. Πολλά και τίποτε δικό μου, πλέουν, κολυμπούν και βυθίζονται στην ιστορία. Στο βάθος του, το βιβλίο είναι τώρα εντελώς μόνο του. Δεν είμαι εγώ πια εκεί μέσα· η στιγμή που μοιραστήκαμε χάθηκε. Οι ήρωες, τα πλάσματα, έχουν διαλέξει τον δικό τους ιδιαίτερο κόσμο, που υπήρξε απλώς κάποτε και δικός μου. Όμως τώρα νιώθω λίγο εξόριστος. Αν ήθελα να εκβιάσω την αλήθεια, εγώ κι ο ήρωας, το Δέντρο, ζούμε με τη μουσική για τη μουσική. Ίσως με διάλεξε γι’ αυτό.
Δώστε μας τα σημεία των οριζόντων του.
Είναι ένα βιβλίο για τον άνθρωπο, στην πιο αληθινή του εκδοχή – της μαριονέτας. Είναι μια ιστορία που εκτείνεται στη σκοτεινιά του Πρώτου Παγκοσμίου και στην άνοδο του Φασισμού και του Ναζισμού στον Μεσοπόλεμο, μόνο και μόνο για να κάνει σαφές ότι η σκοτεινιά και ο φασισμός προϋπήρχαν, ευδιάκριτα και κατηγορηματικά: είμαστε εμείς, πάντα οι ίδιοι. Στη μάχη για το Φως, ο ήρωας μάχεται ενάντια στην ανθρώπινη φύση, που είναι εκείνη του βαθύτερου σκότους. Και σύμμαχός του είναι το χώμα, το δέντρο, το ξύλο, το νερό. Η ζωή μας αντιμάχεται, είμαστε ο θανάσιμος εχθρός της.
Ως πρώτος αναγνώστης του βιβλίου σας θα λέγατε γι` αυτό ότι…;
Δεν μου θυμίζει τίποτε. Η γλώσσα, το παράξενο μελωδικό ύφος του λόγου. Η μουσικότητα μιας πρόζας που προσπαθεί να ανασυστήσει τη σκέψη ενός πλάσματος που κρύβει έναν κήπο με τραγούδια στο στήθος του. Μετά, οι ήρωες. Αυτή η στρατιά των κατεστραμμένων στη φωτιά ξύλινων ψυχών, που σώθηκαν από ένα ζωντανό δέντρο, μόνο και μόνο για να διαλέξουν πάλι τη φωτιά. Ο εντελώς sui generis ήρωας, μια φιγούρα που δεν θα ξεχάσω. Και αυτός ο παράξενος κόσμος, που κάνει τον δικό μου να μοιάζει τόσο ασφαλής και άχρωμος, και τόσο δειλός. Ένα θέατρο μέσα στο θέατρο ενός συμπαντικού μαριονετίστα που δεν θέλει τίποτε από μας. Αποκαλύπτει μόνο τη μικρότητά μας για να διασκεδάσει την ανία του.
Αν διατυπώνατε μια μοναδική ερώτηση σε συγγραφέα της επιλογής σας αυτή θα ήταν…;
Θα ήθελα να απευθύνω μια ερώτηση στον Μιχαήλ Σολόχοφ για τον «Ήρεμο Ντον». Ήταν πρόθεσή του, εξωτερικός σχεδιασμός, να δείξει πως η ζωή είναι ένα βρώμικο ποτάμι, και κυλάει αδιάφορη για την αθλιότητά μας, αυτή, που πνίγεται μέσα στο θολό αδιάγνωστο νερό της· ή προέκυψε στην πορεία της πάλης του με τους ήρωές του; Είναι μια ερώτηση που θα ξεκλείδωνε πολλούς από τους δικούς μου προβληματισμούς περί συγγραφικής ποιητικής, και μάλιστα σε σχέση με ένα έργο που με συγκλονίζει κάθε φορά που το αγγίζω.
Και αν δίνατε έναν τίτλο ως δείκτη του παρόντος κόσμου;
«Το Δέντρο στο Νοσοκομείο με τις Μαριονέτες». Η επανάσταση της πρωτογενούς φυσικής ύπαρξης σε έναν άρρωστο κόσμο, ασφυκτικά κατοικημένο από θνησιγενείς εθελόδουλες οντότητες.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:
Ένα παράξενο παιδί μεγαλώνει σε μια γκρίζα χώρα του Βορρά, κρύβοντας απ’ όλους το μυστικό του: ένας κήπος γεμάτος τραγούδια μεγαλώνει μέσα του. Η ζωή φαίνεται σκοτεινή μέχρι τη στιγμή που θα συναντήσει μια μαριονέτα, και τότε, ένας νέος συναρπαστικός κόσμος ανοίγεται μπροστά του, εκείνος του ταξιδευτή και του έμπιστου συνομιλητή των δέντρων και των ξύλινων ψυχών.
Είναι ο Μεγάλος Πόλεμος που θα χωρίσει τη ζωή του στα δύο, και η αναζήτηση των ξύλινων πλασμάτων θα τον φέρει στην πόλη που ονειρεύτηκε: τη Βενετία. Κι εκεί, στο πρώτο Γκέτο της ανθρωπότητας, σχίζει το πέπλο του κόσμου, συναντώντας το πεπρωμένο του και αποκαλύπτοντας
κρυμμένες αλήθειες για ξύλινες και ανθρώπινες μαριονέτες. Έχει ήδη αρχίσει να σώζει κατεστραμμένα ξύλινα κορμιά στο απόκοσμο Νοσοκομείο για τις Μαριονέτες, όταν αρχίζει η μεταμόρφωσή του σε κάτι που ο ίδιος ποτέ δεν φαντάστηκε, αλλά που φαίνεται πως ήταν από πάντα. Όμως, στους δρόμους της σκοτεινής Ευρώπης άλλες, ανθρώπινες μαριονέτες, κάνουν την εμφάνισή τους. Κάπου ανάμεσα στη φασιστική λαίλαπα, στον διωγμό των Εβραίων και στην Όπερα του Φοίνικα, το πρώτο και τελευταίο Δέντρο της Βενετίας, κρατώντας ένα μαύρο μαντολίνο φτιαγμένο από τα χέρια του ίδιου του Στραντιβάρι, περιστοιχισμένο από τον ξύλινο στρατό του, θα δώσει τη μεγάλη μάχη για το Φως. Ένα φιλοσοφικό παραμύθι μαγικού ρεαλισμού, για τον πόλεμο, το απρόσιτο βάθος της ανθρώπινης φύσης, τα παράξενα παιδιά και την παντοδυναμία της μουσικής.
Πηγή φωτογραφιών & βιογραφικού: Παναγιώτης Κουρούπης
