Κατίνα Λατίφη: “Οι αγάπες του πολέμου”, επτά συγκλονιστικές ιστορίες μέσα στη δίνη του πολέμου

Κατίνα Λατίφη, Οι αγάπες του πολέμου, εκδόσεις Αλεξάνδρεια,2022

Γράφει για το ΣημειΩματάριο η Ελένη Καρακατσάνη

Κάποτε στη Μόσχα
Έτος 1946
Ελεύθεροι σκοπευτές
Αγάπη τρελομάγισσα
Να με φιλήσεις; Ούτε να το σκεφτείς!”
Το δίλημμα
Η καρδιά που δεν άντεξε
Αγάπη ένοχη

Αγάπες δυνατές, αγάπες κρυστάλλινες, αγάπες πολέμου, αγάπες συντρίμμια!

Οι αγάπες του πολέμου. σελ., 73

Επτά διηγήματα και μία νουβέλα αφηγούνται ηρωικές ιστορίες καθημερινών ανθρώπων σε καιρό πολέμου. Μόνο που αυτές ειδικά οι ιστορίες δεν αφορούν ανδραγαθήματα στο πεδίο των μαχών, αλλά υπερβάσεις ψυχικές και σωματικές εξαιτίας αυτής της συνθήκης.Η Μπελκίς και ο Άντερς, ο Τάσος και η Γραμματούλα, ο Γιώργος και η Τασία, ο Γιάννης και η Ανθή, η Αθηνά, η Ελένη, ο Αλέκος, αλλά και η ιστορία του Αποστόλη στην “Αγάπη ένοχη ” είναι μερικά από τα πρόσωπα που πονούν και πασχίζουν στο όνομα της ανθρωπιάς, της αγάπης και του έρωτα. Η συγγραφέας Κατίνα Λατίφη δημιουργεί μια εξαιρετική ατμόσφαιρα στα διηγήματά της παρασύροντας τον αναγνώστη σε ένα περιβάλλον ταξιδιού όπου μία άγνωστη αλλά οικεία συνταξιδιώτισσα ξετυλίγει και φωτίζει τη σκοτεινή πτυχή τραγικών γεγονότων. Επιπλέον, καταφέρνει με όχημα μόλις 130 σελίδων να θίξει δεκάδες καίρια φλέγοντα και διαχρονικά ζητήματα της ανθρωπότητας πριν καν ξεκινήσει να αγγίζει την κυρίαρχη θεματολογία των διηγημάτων της, το θέμα της αγάπης και του έρωτα. Πώς αλλιώς θα μπορούσε να αφηγηθεί ολοκληρωμένα αυτές τις ιδιαίτερες και πολύτιμες ιστορίες αγάπης εάν δεν συστράτευε και τις παραμέτρους που μοιραία επηρεάζουν την πορεία της σχέσης μεταξύ δύο ανθρώπων;

Αυτό δεν ήταν σκοτωμός, αυτό ήταν κατακρεούργηση από όντα ανίερα, φάλτσα γεννήματα της φύσης.

Οι αγάπες του πολέμου, σελ., 54

Με γλώσσα λιτή, ειλικρινή και όπου κρίνει η συγγραφέας απαραίτητο, ωμή, περιγράφει με ποιο τρόπο ο πόλεμος, ιδεολογικός αλλά και διακρατικός, αναδεικνύει τα άκρα της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Συναισθήματα και πράξεις ανθρωπιάς αλλά και αποκτήνωσης, πράξεις αφοσίωσης σε στόχους σε φιλίες, ιδέες και ιδεολογίες, εκδηλώσεις αλληλεγγύης αλλά και προδοσίας μεταξύ συντρόφων, αχτίδες ελπίδας και στιγμές απελπισίας αποδίδονται με εξαιρετική μαεστρία και απλότητα από την Κατίνα Λατίφη. Άνθρωποι καθημερινοί γυναίκες και άνδρες, οι οποίοι μέσα στη δίνη του πολέμου μετατρέπονται σε ήρωες ή τέρατα, ταξιδεύουν τον αναγνώστη σε τόπους συναρπαστικούς, σε απάτητα βουνά της Ελλάδας και χώρες μακρινές όπου οι αντίξοες καιρικές συνθήκες, η θέληση, η αποξένωση αλλά και ο φόβος του εχθρού, είτε είναι ο φασισμός, είτε είναι η διαφορετική ιδεολογική τοποθέτηση, δεν καταφέρνουν να κάμψουν την θέληση δύο ερωτευμένων που ποθούν να συμπορευτούν σε μια κοινή μοίρα.

Μήπως ερωτευόμαστε σύμφωνα με εντολές; Αγάπα τον τάδε, αγάπα την άλλη; Αυτό που συνέβη σε μένα συνέβη από μόνο του, τους απαντούσε. Αγάπησα τη Μαρί και την αγάπησα πολύ, τι να κάνω; Την αγάπησα πριν ακόμα τη δω, πριν ακόμα τη γνωρίσω, και θέλω αυτήν και μόνο αυτήν!

Οι αγάπες του πολέμου, σελ., 43

Η δύναμη της αγάπης και του έρωτα σαρώνει σαν την θύελλα που ξεσπά σε έρημο νησί. Ο άνθρωπος ανήμπορος παραβλέπει τις συνθήκες, εθελοτυφλεί μπροστά σε θανάσιμους κινδύνους, κατακτιέται ο νους και η θέληση ακόμα και των πιο δυναμικών ανθρώπων, κυρίως αυτών, και ο μόνος δρόμος που ανοίγεται μπροστά τους είναι αυτός που θα τους οδηγήσει στο άλλο τους μισό. Αυτός ο άξονας πάνω στον οποίο κινούνται οι πρωταγωνιστές των ιστοριών της συγγραφέως, θα μπορούσε άνετα να συναρπάζει αναγνωστικό κοινό ρομαντικών και αισθηματικών αφηγήσεων ιδιαίτερα επειδή πρόκειται για ιστορίες που πραγματικά συνέβησαν. Όμως η Κ.Λ. καταφέρνει μέσα από το μοτίβο του έρωτα, να συμπυκνώσει ζητήματα όπως είναι η στρατιωτική τιμή, η πίστη στην παράδοση, η αφοσίωση στην πατρίδα και στη φιλία, ο ευσεβής πόθος για τα έργα της ειρήνης και πολλά άλλα σχετικά που φορούσαν οι άνθρωποι εκείνη την εποχή σαν κοστούμι.

Έντεκα μόλις λέξεις αρκούν για να δοθεί το στίγμα των σχέσεων αγάπης σε καιρό πολέμου: Αγάπες της αναβολής, αγάπες του “μετά” του “αν” και του “όταν”

Οι αγάπες του πολέμου, σελ., 94

Οι αληθινές ιστορίες αγάπης που διαδραματίζονται σε καιρό πολέμου, έχουν την δύναμη να είναι συγκλονιστικές, απίστευτες και κυρίως παράλογες επειδή ακριβώς είναι παράλογο και παρανοϊκό το πλαίσιο δημιουργίας τους, ο πόλεμος και μάλιστα ο χειρότερος όλων ο εμφύλιος. Αυτός ο αδελφοκτόνος πόλεμος ο οποίος, ασχέτως ιδεολογικής τοποθέτησης του καθενός, έγινε αιτία των μεγαλύτερων πληγών της σύγχρονης Ελλάδας και δυστυχώς τα αποκαΐδια του σιγοκαίουν ακόμα μέχρι σήμερα.

Μπελκίς, άκουσέ με, αν βγούμε ζωντανοί από αυτή τη μεγάλη μάχη, να ξέρεις, σου υπόσχομαι, ότι θα ζήσουμε πολύ όμορφα μαζί.

Μέλη όταν περάσει ο πόλεμος και θα έχουμε νικήσει, θέλω τότε να σε παντρευτώ..” κι εγώ σ αγαπώ”, έγραφε, “κι όταν νικήσουμε θέλω να παντρευτούμε και να ζήσουμε μαζί, Αλλά να με φιλήσεις; Βγάλτο από το μυαλό σου, ούτε να το σκεφτείς. Θα με φιλήσεις μόνο όταν γίνει στην Ελλάδα Λαϊκή Δημοκρατία.”

Οι αγάπες του πολέμου, σελ.,13, 94

Εάν ο αναγνώστης έχει την παραμικρή αμφιβολία για την ανεξάρτητη δυναμική η οποία αναδύεται μέσα από την συναισθηματική σύνδεση μεταξύ δύο ανθρώπων κατά την διάρκεια ακραίων καταστάσεων, δεν έχει παρά να διαβάσει αυτήν την εξαιρετική συλλογή διηγημάτων έτσι ώστε να επιβεβαιώσει αυτό που σίγουρα υποψιαζόταν. Καμιά φλόγα δεν καίει τόσο πολύ την ανθρώπινη ψυχή όσο αυτή της αγωνίας για την εκπλήρωση ενός έρωτα.

Λίγα λόγια για την Κατίνα Λατίφη:

Η Κατίνα Τέντα-Λατίφη γεννήθηκε στον Αλμυρό Μαγνησίας. Μαθήτρια ακόμη στην Κατοχή, πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση και, στη συνέχεια, κυνηγήθηκε από παρακρατικές ομάδες, φυλακίστηκε κι εξορίστηκε στην Ικαρία. Κινδυνεύοντας να παραδοθεί πίσω στον τόπο της στα χέρια των ταγματασφαλιτών, δραπέτευσε και κατέφυγε στο βουνό, όπου εντάχθηκε στον Δημοκρατικό Στρατό και αγωνίστηκε στις μάχες του Γράμμου και του Βίτσι. Με την ήττα του ΔΣ, πέρασε στις Ανατολικές Χώρες, όπου έζησε την επόμενη δεκαπενταετία, με εξαίρεση τη διετία 1952-54, όταν, ως μέλος της ομάδας του Ν. Μπελογιάννη, κατέβηκε και έδρασε παράνομα στην Αθήνα. Στη Μόσχα, το Βουκουρέστι και το Παρίσι σπούδασε κοινωνικές και οικονομικές επιστήμες, με ειδίκευση στο διεθνές εμπόριο. Με τον οικονομολόγο Κώστα Λατίφη, παντρεύτηκε και απέκτησε μία κόρη. Τον Αύγουστο του 1974, μετά την πτώση της χούντας, επέστρεψε στην Ελλάδα, επανέκτησε την ελληνική ιθαγένεια που της είχαν στερήσει και εργάστηκε ως διευθύντρια εξαγωγών σε εταιρείες πετρελαιοειδών κ.ά., καθώς και σε αμπελο-οινικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις, έως τη συνταξιοδότησή της. Έργα της είναι: Τα απόπαιδα (1999· 2019· γαλλική έκδοση: Les enfants répudiés de Grèce, 2014), Πέτρος Σ. Κόκκαλης: Βιωματική βιογραφία, 1896-1962 (2011), Μακρύς ο δρόμος για την Ιθάκη (2019) και η συλλογή διηγημάτων Οι αγάπες του πολέμου (2022). Πέθανε τη Δευτέρα, 9 Ιανουαρίου 2023.

Ταυτότητα βιβλίου:

Ελληνική λογοτεχνία – Σύγχρονη πεζογραφία
Τίτλος: Οι αγάπες του πολέμου
Συγγραφέας: Κατίνα Λατίφη
Διαστάσεις: 21Χ14
Σελίδες: 136
Έκδοση: 2022
ISBN 978-960-221-967-6
9.92€

Αγάπες δυνατές

αγάπες κρυστάλλινες

αγάπες του πολέμου

αγάπες συντρίμμια!

Μία νουβέλα και επτά διηγήματα εμπνευσμένα από πραγματικές ιστορίες ευτυχισμένου, ανεκπλήρωτου ή ματαιωμένου έρωτα στα χρόνια του απελευθερωτικού και του εμφυλίου πολέμου.

Πηγή φωτογραφιών – βιογραφικού: Εκδόσεις Αλεξάνδρεια